Coğrafi dağılım.
Asteraceae, yaklaşık 24.000 ila 30.000 türü ve 1.600 ila 1.700 cinsi kapsayan, kozmopolit bir dağılıma sahip büyük bir çiçekli bitki ailesidir. Antarktika hariç her kıtada yetişirler ve taksonomik zenginlikleri en yüksek seviyeye ılıman ve yarı kurak bölgelerde ulaşır.
İkinci en büyük çiçekli bitki ailesidir. Çiçek aslında yüzlerce küçük çiçeğin bir araya gelmesiyle oluşmuş bir kömeç (kapitulum) yapısıdır.
Meyvelerin üzerindeki tüylü yapılar, sorguç adı verilen, değişime uğramış çanak yapraklardır. Bu yapılar tohumlara bir paraşüt görevi görerek rüzgarla uzun mesafelere taşınmalarını sağlamaktadır.
Enginar, marul, hindiba gibi sebzeler, ayçiçeği ve aspir yağları, stevia gibi doğal tatlandırıcılar bu familyadan gelmektedir. Aster, kasımpatı, dalya, kadife çiçeği ve zinya gibi sayısız süs bitkisi de bu takıma aittir.
Devedikeni İskoçya’nın, edelweiss Avusturya’nın, kasımpatı ise Japonya’nın kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Ailenin en belirgin özelliği, tek bir çiçek gibi görünen yapının aslında yüzlerce minik çiçekten oluşan bir çiçek durumu (kömeç/kapitulum) olmasıdır. Kenardaki taç yapraklar böcekleri çekmek için evrimleşmiş kısır veya dişi dilsi çiçeklerdir. Ortadaki koyu kısım ise üremeyi sağlayan tüpsü çiçeklerden oluşur.
Bitki dünyasının en gelişmiş üreme mekanizmalarından birine sahiptir. Çiçeğin polen üreten organları (başçıklar) bir tüp oluşturur. Çiçeğin dişi organı (boyuncuk) bu tüpün içinden bir piston gibi yukarı doğru büyür ve polenleri dışarı iterek böceklerin gövdesine yapışmasını sağlar.
Bazı karınca türleri, yuvalarını bakterilerden ve parazitlerden korumak için aileye ait bitkilerin yapraklarını ve çiçeklerini toplar. Bu bitkilerin içerdiği ikincil bileşikler (terpenoidler) doğal birer dezenfektandır.
Asteraceae (Papatyagiller) tek, iki ya da çok yıllık otlar, çalılar, tırmanıcılar ve küçük ağaçlardan oluşan bir ailedir. Yapraklar almaşlı ya da zaman zaman karşılıklı, kenarları düz ya dişli, biçimleri loblu ya da bölünmüştür. Sitipül mevcut değildir. Çiçekçikler küçük ve kömeç (capitulum) adı verilen başlarda küme halinde olup bir ya da daha fazla seriden oluşan bitişik bırahteler (filari/phyllarium) tarafından çevrilmiştir. Nadiren çiçek başları birleşik olup bir ila birkaç çiçekli kömeçten oluşur. Kömeçler tek ya da bir başak, salkım, talkım, yalancı şemsiye ya da bileşik salkım halinde dizilmiştir. Çiçek tablası (recaptaculum), başka bir deyişle çiçekçiklerin çıktığı hazne genellikle dışbükey, zaman zaman koniksi ya da silindirik ya da bazen içbükey olup çukurlu ya da pürüzsüz ve çıplak, pullu ya da tüylü olabilir.
Her kömeçte bir ya da iki tip çiçekçik bulunmaktadır. Bunlar tek eşeyli ya da kısır ya da nadiren kömeç iki evciklidir. Dış çiçekçikler (radius) sıklıkla dilsidir. İçtekiler (discus) tüpsü ya da tüm çiçekçikler dilsi ya da tüpsüdür. Çanak üst durumlu, kalıcı bir sorguç (pappus) ile ya da zaman zaman dökülücü tüy, kıl, kılçık ya da pulladır. Taç (corolla) birleşiktir (gamopetalus). Uzun ya da kısa bir tüple, 4 ila 5 loblu ve düzenli ya da dilsi ve ve düzensizdir. Ercik (stamen) genellikle 5 adet olup taç tüpüne yerleştirilmiştir. İplikçikler (filamentum) serbesttir. Başçık (anthera), boyuncuk (stylus) tarafından çevrilmiş bir tüpe bağlı ya da nadiren serbesttir. Yumurtalık alt durumludur (epigynus). Meyve tek tohumlu bir kapçık (achenium) olup kendi kendine açılmamaktadır. Sıklıkla kalıcı sorguçlarla taçlanmış ve genellikle kurudur.
Asteraceae (Papatyagiller), Orkidegiller ile birlikte en kalabalık bitki ailesidir. Marul, ayçiçeği, enginar gibi mutfak değeri olan bitkiler bu aileye bağlıdır. Ayrıca civanperçemi, papatya, aynısafa gibi çok sayıda tıbbi değere sahip bitkiyi de barındırır. Tohum dağıtma stratejileri nedeniyle çok sayıda papatyagiller türü dünyanın tamamında işgalci durumdadır. İlimizde bunun en başat örneği Erigeron (şifaotu) cinsidir.
Kocaeli’ndeki cinsler
Achillea (Civanperçemi) tıbbi özellikleri ile meşhur çok sayıda aromatik yapraklı türü barındıran bi…
Ageratum (Vapurdumanı) çarpıcı görünüm ve bakım kolaylığı nedeniyle tercih edilen süs bitkilerini ba…
Ambrosia (Zaylançiçeği) günümüzde bazı türleri dünyanın çeşitli bölgelerinde işgalci tür statüsünde …
Anthemis (Papatya) çıplak gözle teşhisi zor olan çok sayıda benzer türü ihtiva eden hayli karışık bi…
Arctium (Löşlek) türlerinin etkili tohum dağıtma stratejileri, cırtcırt adı verilen tutturucunun ica…
Argyranthemum (Çeşmepapatyası) günümüzde dünyanın büyük bölümüne yayılmış popüler süs bitkilerini ba…
Artemisia (Yavşan) tıbbi değeri yüksek çok sayıda türün yanı sıra bir dizi istilacı bitkiyi de ihtiv…
Bellis (Koyungözü) genelde çayırlar ve makilik alanlarda görülen ve bazı türleri bahar bazı türleri …
Berkheya (Mandadili) Afrika'ya özgü olmakla birlikte görkemli çiçekleri nedeniyle bir dizi türü yeti…
Bidens (İkidiş) tohumların tüy ve yünlere yapışması (zoochorous) nedeniyle günümüzde dünyanın büyük …
Calendula (Aynısefa) tıbbi değerlerinin yanı sıra kültürel bağlamda da önemli olan bazı türleri barı…
Callistephus (Çinpapatyası) sayısız formu bulunan ve dünyanın neredeyse tamamında yetiştirilen meşhu…
Cardopatium (Kurtludiken) genelde deniz kıyısında görülen ve çok sayıda mavi renkli çiçekler açan bi…
Carduus (Eşekdikeni) istilacı olup tahrip edilmiş arazilerde kısa sürede baskın tür haline gelebilen…
Carlina (Keygana) istilacı potansiyeli yüksek türlerin yanı sıra tıp ve gıda amacıyla kullanılan bit…
Carpesium (Kuzeyotu) genelde ormanlık alanların nemli bölgelerinde görülen ve bazı türleri tıbbı ama…
Carthamus (Aspir) bazı türleri boya ve tıbbi amaçlarla kullanılan ve istilacı potansiyeli yüksek bit…
Catananche (Karadişotu) gösterişli filarileri nedeniyle birkaç türü süs bitkisi olarak yetiştirilen …
Centaurea (Peygamberçiçeği) istilacı potansiyeli yüksek bitkilerin yanı sıra çok sayıda dar endemik …
Chamaemelum (Romapapatyası) Batı Akdeniz'e özgü olmakla birlikte tıbbi değeri nedeniyle Akdeniz havz…
Chondrilla (Karakavuk) genelde çok yıllık bitkilerden oluşan ve istilacı potansiyeli yüksek birkaç t…
Chrysanthemum (Krizantem) günümüzde süs bitkisi olarak yetiştirilen binlerce meleze sahip olan bir c…
Cicerbita (Gökmarul) çoğunlukla yüksek rakımlardaki görülen ve sıklıkla mavi renkli çiçekler açan tü…
Cichorium (Hindiba) özellikle salatalarda kullanılan hindibanın yanı sıra istilacı potansiyeli yükse…
Cirsium (Köygöçüren) özellikle tarım alanlarını tehdit eden istilacı potansiyeli yüksek çok sayıda t…
Cladocarpesium (Kuzeyotu) genelde gölgeli ve nemli alanlarda görülen ve tek türden oluşan monotipik …
Coreopsis (Kızgözü) çarpıcı çiçekleri nedeniyle anavatanı dışında da yaygın olarak yetiştirilen bir …
Cosmos (Kozmos) çarpıcı görünümleri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde yetiştirilen bir dizi süs bit…
Cota (Babuçça) oldukça yakın olduğu bir dizi cins olması nedeniyle genelde çıplak gözle teşhis edilm…
Crepis (Kıskıs) genelde teşhisi zor olan ve neredeyse dünyanın tamamına dağılmış türleri barındıran …
Crupina (Gelindöndüren) parlak kırmızı tonlarında çiçek açan ve genelde makilik alanlarda görüle bit…
Curio, iri, dik yapraklarının ilgi çekici görünümü ve her dem yeşil olması nedeniyle çok sayıda türü…
Cynara (Enginar) ekonomik değeri yüksek enginarın yanı sıra mutfak değeri bulunan bir dizi türü de b…
Dahlia (Yıldızçiçeği) tıbbi ve gıda amaçlı yetiştirilmesinin yanı sıra sayısız varyetesi de bulunan …
Dichrocephala (Kırtıkotu) nemli bölgelerin civarında görülen ve karakteristik kömeç yapısı ila dikka…
Dimorphotheca (Bodrumpapatyası) çarpıcı çiçekleri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde yetiştirilen bi…
Dittrichia (Sarıot) genelde yaz sonuna doğru çiçek açmaya başlayan istilacı potansiyeli yüksek türle…
Doronicum (Kaplanotu) genelde ormanlık alanların civarında görülen ve gösterişli sarı renkli çiçekle…
Echinacea (Kirpiotu) gerek tıbbi gerekse süs bitkisi değeri nedeniyle yetiştirilen türleri barındıra…
Echinops (Topuz) dikenli yaprakları ve genelde mavi renkli çiçek başları ile göz alıcı görünüme sahi…
Eclipta (Yerpaskalyası) genelde nemli bölgelerde görülen ve istilacı potansiyeli yüksek bir dizi tür…
Erigeron (Şifaotu) istilacı potansiyeli yüksek çok sayıda türün yanı sıra bir dizi popüler süs bitki…
Eupatorium (Koyunpıtrağı) özellikle Asya ve Avrupa geleneksel tıbbında binlerce yıldır kullanılan bi…
Euryops (Güneşpapatyası) özellikle gösterişli çiçekleri nedeniyle yaygın olarak yetiştirilen bir diz…
Felicia (Felisya) çarpıcı mavi tonlarındaki çiçekleri nedeniyle süs bitkisi olarak yetiştirilen bir …
Filago (Keçeotu) genellikle yünlü görünümlü, kısa boylu ve gösterişsiz çiçeklere sahip türleri barın…
Gaillardia (Gayretçiçeği) göz alıcı çiçekleri ile koloniler oluşturması nedeniyle popüler olan bir d…
Galatella (Galatel) genelde makilik alanlarda görülen ve yine genelde güz aylarında çiçek açan çok y…
Galinsoga (Beşpat) genelde nemli alanlarda görülen, küçük çiçekli ve istilacı potansiyeli yüksek tür…
Gazania (Gazanya) çiçeklerinin uzun süre durması nedeniyle yaygın olarak yetiştirilen süs bitkilerin…
Glebionis (Kasımçiçeği) genelde ekili arazilerin sınırlarında kalabalık koloniler oluşturan tek yıll…
Gnaphalium (Bozağan) çoğunlukla nemli alanların civarında görülen ve çiçek durumları gösterişsiz ola…
Guizotia (Güneşlekesi) parlak sarı renkli çiçekler açan ve bazı türleri anavatanı dışında tohumları …
Hedypnois (Sünnetlice) genellikle işlenmemiş arazilerde görülen ve kısa boylu bitkilerden oluşan bir…
Helenium (Acıandız) Amerika kıtası orijinli olmakla birlikte bir dizi türü süs bitkisi olarak yetişt…
Helianthus (Ayçiçeği) özellikle ekonomik değeri yüksek olması nedeniyle dünyanın büyük bölümünde yet…
Helichrysum (Ölmezçiçek) gerek tıbbi gerekse süs bitkisi değeri nedeniyle klasik çağdan bu yana yeti…
Helminthotheca (Billurdüğme) genelde işlenmemiş arazilerde görülen ve istilacı potansiyeli yüksek tü…
Hieracium (Şahinotu) beş bine yakın türü bulunan ve genellikle çıplak gözle teşhisi zor olan bitkile…
Hyoseris (Semirten) kayalık alanlarda görülen, yaprakların tabanda rozet yapması ile ayırt edilen tü…