
Ortaçağ Türk-İslam Uygarlığı Tıbbi Bitkiler Bahçesi
Hortus Medicus Turcicus, hortus est in quo plantae coluntur quae in mundo Islamico medio aevo atque in civitate Turcica Anatoliae cognitae et usitatae erant.
Tanım
Hortus medicus turcicus, Ortaçağ İslam dünyasında ve özellikle Anadolu Türk uygarlığında bilinen, kullanılan ve yazılı kaynaklarda kayıt altına alınmış bitkilerin yetiştirildiği tematik bir araştırma ve kültürel miras bahçesidir. Bahçe, XIII–XV. yüzyıllar arasında Anadolu’da tanınan tıbbi, aromatik ve faydalı bitkilerin canlı koleksiyonunu oluşturmayı amaçlamaktadır.
Bahçe, tarihsel botanik, etnobotanik ya da bilim tarihi çalışmalarını canlı bir koleksiyon aracılığıyla bir araya getirmektedir. Bahçede yetiştirilen bitkiler, yazılı kaynaklar ve bilimsel araştırmalar ışığında belirlentir. Özellikle Ortaçağ Anadolu Türk tıp literatürü ve İslam dünyasının materia medica geleneği temel alınarak seçilmiştir.
Amaç
- Ortaçağ Anadolu ve İslam dünyasında bilinen başlıca bitkilerin canlı koleksiyonunu oluşturmak
- Ortaçağ Türk ve İslam tıp literatüründe geçen bitkilerin botanik karşılıklarını araştırmak
- Tarihsel bitki bilgisini deneysel olarak yeniden canlandırmak
- Ortaçağ materia medica geleneğini günümüz araştırmacıları ve toplum için görünür hale getirmek
- Anadolu’daki geleneksel bitki bilgisinin tarihsel köklerini ortaya koymak
- Bilhassa tarih, botanik ve tıp tarihi disiplinleri arasında bir araştırma köprüsü kurmak
Arka plan
Ortaçağ İslam dünyası, özellikle IX–XIII. yüzyıllar arasında antik Yunan, İran ve Hint tıp ve botanik bilgisinin önemli bir kısmını korumuş ve geliştirmiştir. Bu dönemde yazılan eserler aracılığıyla bitkiler üzerine kapsamlı bir materia medica literatürü oluşmuştur.
Anadolu’da XIII–XV. yüzyıllar arasında yazılan Türkçe tıp eserleri de bu bilgi geleneğinin devamı niteliğindedir. Bu eserlerde çok sayıda bitkinin tıbbi ve günlük kullanımı kayıt altına alınmıştır.
Tıbbi bitkiler ↗
Ortaçağ tıp metinlerinde kullanılan bitkiler.
Aromatik bitkiler ↗
Koku, baharat ve kozmetik amaçlı kullanılan bitkiler.
Gıda Bitkileri ↗
Ortaçağ Anadolu mutfağında yer alan bitkiler.
Not: Bu sayfanın hazırlanmasında yapay zekadan destek alınmıştır.