Coğrafi dağılım.
Cins Kuzey Afrika ve Avrasya’ya özgüdür ancak günümüzde Amerika kıtasına da yayılmıştır.
Artemisia dracunculus, Akdeniz mutfağının vazgeçilmez baharatlarından biridir.
Artemisia absinthium, vermut ve absinthe gibi alkollü içkilerin yapımında kullanılmıştır.
Bir dönem kızlar, gelecekteki eşlerini rüyalarında görebilmek için yastıklarının altına Artemisia vulgaris koyardı.
Çok sayıda türü süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir.
Rizomları havanda dövülerek macun haline getirilir ve çiğ etlerin üzerine sürülürdü. Sonra leopar, kaplan ve kurt gibi yırtıcıları zehirlemek için dağ yamaçlarına bırakılırdı. Rizomlarındaki güçlü kardiyak bileşikler, hayvanların kalbini durduracak kadar etkilidir.
Eğer bir akrebin üzerine bu bitkinin yaprakları atılırsa akrebin anında felç olacağı, bitki kaldırıldığında ise tekrar yürümeye başlayacağı iddia edilirdi.
Köklerine kısırlık, kalp hastalıkları, sıtma, sindirim sistemi rahatsızlıkları ve akrep-yılan zehirlenmelerine karşı başvurulmuştur.
Bitkiler, pirolizidin alkaloidleri içerir. Bu bileşikler yüksek dozda karaciğer için toksik olabilir.
Cins adı Sanskritçe kuyruk anlamına gelir. Cinse bağlı bazı türlerin kök sistemleri yüzeysel olarak akrep kuyruğunu andırmaktadır. Dilimizdeki yaygın adı olan kaplanotu, Doronicum pardalianches türünün Arapça karşılığı olan hanekün nemr (خانق النمر) kelimesinden tercüme edilmiş gibi gözükmektedir. Bu da Sanskritçe orijinlidir, bitkinin kaplanlar için zehirli olmasına işaret eder.
Doronicum (Kaplanotu) genellikle 10 ila 60 cm boylanabilen çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Kısa ve genellikle yatay rizomları bulunmaktadır. Gövde genellikle bir adet ve diktir. Taban yaprakları yumurtamsı yüreksi ya da dikdörtgensi ve saplıdır. Gövde yaprakları kısa saplı ila sapsız ve sarılıcıdır. İnvolukrum çansı ila yarı küresel ya da genişçe ve 2 ila 4 cm çapındadır.
Filariler kalıcı, 2 ya da 3 sırada 21 ila 30 adet, dik ila yayılıcı, belirgin, mızraksı, şeritsi ya da bizsi ve kenarları kuruzarsıdır. Çiçek tablası dışbükey ila yarı küresel ve pürüzsüz ya da çukurludur. Dilsi çiçekçikler 21 ila 40 adet, dişi ve verimli olup taç sarı renklidir. Tüpsü çiçekçikler 100 ila 250 adet, erselik ve verimli olup taç sarı renkli ve beş lobludur.
Kapçık düzleştirilmiş, genişçe ters yumurtamsı, 5 ya da 10 kabarık çizgili ve çıplak tüylüdür. Sorguç kalıcı, genellikle 40 ila 60 adet ve beyaz ya da saman renklidir.
Kocaeli’ndeki türler
Doronicum caucasicum (Kaplan otu) yumuşak ve yuvarlak yapraklı olup dik bir gövde üzerinde iri sarı …
Read More