Coğrafi dağılım.
Cins Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya’ya özgüdür ancak günümüzde neredeyse dünyanın tamamına dağılmıştır.
Kafein içermemesine rağmen, kavrulup öğütüldüğünde kahveye benzer bir aroma ve tat verir. Bu özelliği sayesinde, özellikle Napolyon Savaşları ve II. Dünya Savaşı gibi kahve ticaretinin aksadığı dönemlerde kahveye katkı maddesi veya doğrudan bir ikame olarak kullanılmıştır. New Orleans’ın meşhur kafesi Café du Monde, bu kültürü yaşatarak hindibalı kahvesiyle dünya çapında ün salmıştır.
Çiçekler, yalnızca bir gün boyunca açar. Sabah saatlerinde güneşe doğru açılan çiçekler, öğleden sonra solar ve kapanır, yerini ertesi gün açacak yeni tomurcuklara bırakır.
Hindiba, Avrupa folklorunda sıklıkla aşk acısı ve umutsuz bekleyişle özdeşleştirilir. Yaygın bir Alman efsanesine göre, sevdiğinin dönüşünü beklerken yolda ölen bir kız, bu mavi çiçeğe dönüşmüştür. Bu nedenle Almanya’da Wegewarte (yol bekçisi) olarak adlandırılır.
Nadir bulunan beyaz çiçekli bireylerin kökünün, kişiyi görünmez kılabileceğine, takan kişiye sevdiğini bağlayacağına veya doğumu kolaylaştıracağına inanılırdı.
1970’lerde, kökünün %40’a kadar inülin içerdiği keşfedilmiştir. Kan şekerine neredeyse hiç etkisi olmayan bileşik, bu yüzden diyabetiklere uygun bulunmuştur. Bugün, endüstriyel ölçekte inülin üretimi için özellikle yetiştirilmektedir.
Cins adının etimolojisi belli değildir. Antik Yunanca orijinli bir kelimedir ve yenilebilir hindibaları tanımlamak için kullanılmıştır. Plinius bitkiye Mısır’da cichorium dendiğini kaydeder. Antik Mısır’da hayli yaygın olarak tüketilen bir sebzeydi. Cinsin Türkçe yaygın adı olan hindiba Antik Yunanca entubon (ἔντῠβον) orijinlidir, kelime Süryaniceye antubiya (ܐܢܛܘܒܝܐ), Arapçaya ise hindiba (هِنْدِبَا) olarak geçmiştir.
Cichorium (Hindiba) tek, iki ya da çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Gövde genellikle tek adet olup 30 ila 100 cm büyümektedir. Kazık köklü ve dallıdır. Yapraklar tabanda ve gövdede, genellikle sapsız, kenarları dişli ya da teleksi lobludur. Yaprak ayası ters mızraksı ila mızraksı-şeritsidir.
Çiçek başları tepede ya da koltuklarda belirir. İnvolukrum silindirik ve 3 ila 5 mm çapındadır. Filariler iki sıra halinde 10 ila 15 adet, mızraksı-yumurtamsı ya da şeritsi, kenarları düz ve uçları küt ya da sivridir. Çiçek tablası düz, çukurlu ve kıllıdır.
Dilsi çiçekçikler 8 ila 25 adet olup taç genellikle mor ila mavi, nadiren pembe ya da beyaz renklidir. Kapçık dikdörtgensi, kahverengimsi, gagasız, çıplak ve beş köşelidir. Sorguç kalıcı, 40 ila 60 adet ve beyaz renklidir.
Kocaeli’ndeki türler
Cichorium intybus (Hindiba) Antikçağdan bu yana tüketilen bir bitkidir ve ayrıca kökü kahve ikamesi …
Read More