Coğrafi dağılım.
Cins Kuzey Afrika ve Avrasya’ya özgüdür ancak günümüzde Amerika kıtasına da yayılmıştır.
Diğer devedikenlerinden ayıran en belirgin özelliği, kömeçleri çevreleyen iç filarilerin parlak, kuru ve kağıtımsı bir yapıda olmasıdır. Bunlar genellikle sarı, beyaz veya mor renkte olup uzun süre dayanır ve bu özellikleriyle kuru çiçek aranjmanlarında sıkça kullanılırlar.
Alp kültüründe, kurutulmuş çiçekleri dağ evlerinin kapılarına asılır. Hem şans getirdiğine, hem de evi kötü ruhlardan koruduğuna inanılır.
Avcılar ve çobanlar, bitkinin etli çiçek tablasını temizleyip çiğ ya da közleyerek yerlerdi. Bu yüzden bitkiye avcı ekmeği ve çoban ekmeği de denmiştir.
Çiçek başları, havadaki neme karşı hassastır. Kuru havada açılıp, nemli havada kapanma eğilimleri, onu geleneksel olarak doğal bir nem ölçer yapmıştır.
Keygana adı, Farsça yumurta dolu anlamına gelen haygine (خايگىنه) ile bağlantılı gözükmektedir. Bu cinste çiçekler gerçekten de omleti andırmaktadır.
Cins, Kutsal Roma İmparatoruluğu’nun ilk imparatoru Şarlman’ın (Carolus Magnus/Charlemagne) adını taşımaktadır. Rivayete göre, Şarlman ordusunda görülen veba salgınını, başmeleğin yol göstermesi ile bir Carlina türünün kökünü kullanarak tedavi etmiştir. Şarlman ayrıca, İmparatorluk bahçelerinde yetiştirilmesi gereken bitkilere yönelik bir genelge yayımlamıştır. 72 bitkilik bu liste içinde çeşitli sebze ve süs bitkilerinin yanı sıra tıbbi değeri olan bitkiler de yer almaktadır.
Carlina (Keygana) genellikle 10 ila 80 cm büyüyebilen, tamamı dikenli, tek, iki ya da çok yıllık otlar ve çalılar ile küçük ağaçlardan oluşan bir cinstir. Gövde yayılıcı ya da dik ve dallı ya da dalsızdır.
Yapraklar dikensi, kenarları dişli, teleksi loblu ya da derin teleksidir. Filariler çiçeklerden daha uzun, sarı, saman ya da kırmızı renklidir.
Kömeçler tek ya da küme halinde, yarı küresel ila çan biçiminde ve birkaç sıra halindeki dikenli filariler ile çevrilidir.. Disk çiçekleri tüpsü ya da huni biçiminde sarı ya da kırmızı renklidir. Kapçık kıllıdır.
Kocaeli’ndeki türler
Carlina biebersteinii (Kaya dikeni) genelde yamaçlarda görülen ve yaz aylarında çiçek açan iki yıllı…
Read More
Carlina biebersteinii subsp. brevibracteata (Kısa kayadikeni) genelde yüksek rakımlarda görülen ve y…
Read More
Carlina corymbosa (Kırkbaş dikeni) genelde işlenmemiş arazilerin civarında görülen ve yaz aylarında …
Read More
Carlina lanata (Keygana) genelde çalılık ve işlenmemiş arazilerde görülen ve yaz aylarında çiçek aça…
Read More