Tanımı
Cirsium (Köygöçüren) tek, iki ya da çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Gövde 5 ila 400 cm uzunluğunda, dik, dikenli ya da dikensiz, dallı ya da dalsızdır. Yapraklar tabanda ve gövdede, kabaca dişli ya da 1 ila 3 adet teleksi lobludur. Diş ve loblar dikenli uçludur. Kömeçler tablamsı, tek ya da küme halinde, terminal ya da koltuklardadır. İnvolukrum silindirik ila yumurtamsı ya da küresel ve 1 ila 8 cm uzunluğundadır. Filariler 5 ila 20 sırada çok sayıda ve genellikle dikenli uçludur. Çiçek tablası düz ila dışbükeydir. Çiçekçikler 25 ila 200 adettir. Taç beyaz ila pembe, kırmızı, sarı ya da mor renklidir. Kapçık yumurtamsı ve sıkıştırılmıştır. Sorguç kalıcı ya da dökülücüdür.
Bazı kültürlerde bu bitkilerin insanoğlunu rahatsız etmesi için bizzat şeytan tarafından dikildiğine inanılır. Devedikeni olarak bilinen grupta yer alır ve Carduus, Silybum ve Onopordum gibi cinslerle hayli yakındır. Ayrıca yeni yayımlanan revizyonlarla sürekli başka cinslere bölünmektedir. Cins büyük ölçüde kuzey yarımküreye özgüdür ancak günümüzde neredeyse dünyanın tamamına yayılmıştır.🔗
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Asterales (Papatya takımı)
- Asteraceae (Papatyagiller)
Cirsium Mill.
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca şişmiş damar anlamına gelir. Cinse bağlı bazı türlerin damar şişmeleri vakalarında tedavi amacıyla kullanılmalarına işaret eder.
Kocaeli’ndeki türler
-
Cirsium arvense (Köygöçerten)
Cirsium arvense (Köygöçerten) doğal alanında ekosistemin dengeli bir parçası olan bitki sonradan girdiği bölgelerde zararlı ot kabul edilir.
-
Cirsium byzantinum (Hoş kangal)
Cirsium byzantinum (Hoş kangal) genelde makilik alanlarda görülen ve yaz ortasından güz ortasına kadar çiçek açan endemik bir türdür.
-
Cirsium creticum (Eşek dikeni)
Cirsium creticum (Eşek dikeni) genelde sulak alanların civarında görülen ve yaz başından güz ortasına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-
Cirsium hypoleucum (Vişne kangalı)
Cirsium hypoleucum (Vişne kangalı) genelde ormanlık alanlarda görülen ve bahar sonundan güz başına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-
Cirsium italicum (Kısa kangal)
Cirsium italicum (Kısa kangal) genelde sulak alanların civarında görülen ve yaz ortasından güz ortasına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-
Cirsium ligulare (Kör kazankulpu)
Cirsium ligulare (Kör kazankulpu) işlenmemiş arazilerde görülen ve yaz sonundan güz ortasına kadar çiçek açan endemik bir bitkidir.
-
Cirsium sintenisii (Kör kenger)
Cirsium sintenisii (Kör kenger) yüksek rakımlarda görülen ve genelde yaz sonunda çiçek açan nadir ve endemik bir türdür.
-
Cirsium vulgare (Su dikeni)
Cirsium vulgare (Su dikeni) istilacı potansiyeli yüksek olmakla birlikte gıda ve tıbbi amaçlarla da kullanılan bir bitkidir.
Leave a Comment