Scorzonera (Tekesakalı)

Özet

Scorzonera (Tekesakalı) çok sayıda benzeri olması nedeniyle genelde teşhisi güç olan türleri barındıran bir cinstir.

Hiyerarşi

Plantae

Bitkiler

Asterales

Papatya takımı

Asteraceae

Papatyagiller

Tanımı

Scorzonera (Tekesakalı) genellikle 5 ila 100 cm büyüyebilen tek, iki ya da çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir. Kök gövdesi kalın, silindirik, rizomlu ya da yumruludur. Gövde tek, dik, dallı ve çıplak ya da tüylüdür. Yapraklar tabandan çıkar ya da gövdededir. Tabandakiler sapsız ya da sapsız ve gövdedekiler sapsızdır. Yaprak ayası şeritsi ila genişçe yumurtamsı mızraksı, kenarları düz ya da teleksi loblu ila derin teleksidir. Kömeçler tek ya da gevşe küme halindedir. İnvolukrum yumurtamsı ya da silindirik ve 6 ila 12 mm çapındadır. Filariler 3 ila 5 sıra halinde 18 ila 30 adet, üçgensi ya da yumurtamsı ila mızraksı-şeritsi, uzunlukları farklı, kenarları kuruzarsı ve uçları küt ya da sivridir. Çiçek tablası düz, çukurlu ve çıplaktır. Çiçekçikler 30 ila 100 adet olup taç beyazımsı ila sarı ya da morumsudur. Kapçık beyazımsı ila kahverengimsi, silindirik, gagasız ve genellikle 10 adet kabarık çizgilidir. Sorguç kalıcı, 2 ila 3 sıra halinde 28 ila 50 adet, beyazımsı, uzunlukları farklı pulludur. Cins Avrasya ve Kuzey Afrika’ya özgüdür ancak günümüzde Avustralya ve Amerika kıtalarına da dağılmıştır. Cinse bağlı bazı türlerin kökleri yenilebilirdir, ayrıca köklerinden lateks elde edilir. [Harita, Sinonimler, Türler]

Etimoloji

Cins adı Latince küçük yılan anlamına gelir ve bu bağlamda yılan ısırıklarına karşı kullanılmasına işaret eder. Cinsin Türkçe adı olan tekesakalı Tragopogon (Yemlik) cinsinin klasik adıdır.

Anahtar

1. Tek ya da iki yıllık; dilsi çiçekçikler yaklaşık iç filarilerle aynı uzunlukta 1. laciniata

1. Çok yıllık; dilsi çiçekçikler iç filarilerin en az 1,5 katı uzunluğunda 2. cana

Kocaeli’ndeki türler