Coğrafi dağılım.
Cins Avrasya ve Kuzey Afrika’ya özgüdür ancak günümüzde Avustralya ve Amerika kıtalarına da dağılmıştır.
Çeşitlilik merkezi, İran–Turan ve Doğu Akdeniz bölgesidir.
16. yüzyıla kadar kökleri, veba ve yılan sokmalarına karşı panzehir olarak kullanıldı.
Kelt ve Cermen kültürlerinde önemliydi. Günümüzde de bazı Avrupa ülkelerinde yenilmektedir.
Orta Çağ’ın sonuna kadar köklerinin yılanları öldürdüğüne inanılıyordu.
Cins için önerilen Türkçe ad olan tekesakalı Tragopogon (Yemlik) cinsinin klasik adıdır ancak bu cinse atanmış gözükmektedir.
Pişirilmiş köklerinin tadı istiridyeyi andırmaktadır.
Cinse bağlı bazı türlerin kökleri yenilebilirdir, ayrıca köklerinden lateks elde edildmektedir.
Kökleri, bitki dünyasının en zengin inülin kaynaklarından biridir. İnülin, sindirim sisteminde şekere dönüşmeyen, kan şekerini yükseltmeyen özel bir lif türüdür. Aynı zamanda bağırsaktaki yararlı bakterileri besleyen bir prebiyotiktir.
Teşhisi güç bir cinstir ve olasılıkla Kocaeli’nde bizim tespit ettiğimizden daha fazla taksonla temsil edilmektedir.
Scorzonera (Tekesakalı) genellikle 5 ila 100 cm büyüyebilen tek, iki ya da çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir. Kök gövdesi kalın, silindirik, rizomlu ya da yumruludur. Gövde tek, dik, dallı ve çıplak ya da tüylüdür. Yapraklar tabandan çıkar ya da gövdededir. Tabandakiler sapsız ya da sapsız ve gövdedekiler sapsızdır. Yaprak ayası şeritsi ila genişçe yumurtamsı mızraksı, kenarları düz ya da teleksi loblu ila derin teleksidir. Kömeçler tek ya da gevşe küme halindedir. İnvolukrum yumurtamsı ya da silindirik ve 6 ila 12 mm çapındadır.
Filariler 3 ila 5 sıra halinde 18 ila 30 adet, üçgensi ya da yumurtamsı ila mızraksı-şeritsi, uzunlukları farklı, kenarları kuruzarsı ve uçları küt ya da sivridir. Çiçek tablası düz, çukurlu ve çıplaktır. Çiçekçikler 30 ila 100 adet olup taç beyazımsı ila sarı ya da morumsudur.
Kapçık beyazımsı ila kahverengimsi, silindirik, gagasız ve genellikle 10 adet kabarık çizgilidir. Sorguç kalıcı, 2 ila 3 sıra halinde 28 ila 50 adet, beyazımsı, uzunlukları farklı pulludur.
Kocaeli’ndeki türler
Scorzonera cana (Teke sakalı) genelde çayırlarda görülen ve bahar sonundan yaz sonuna kadar çiçek aç…
Read More