Coğrafi dağılım.
Cins Amerika kıtasına özgüdür. Ancak günümüzde süs bitkisi değeri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde yetiştirilmektedir.
2016 yılında Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) yetiştirilip çiçek açan ilk bitki olarak tarihe geçmiştir.
Cins için önerilen kirlihanım adının kaynağını bilmiyoruz. Olasılıkla İngilizcedeki oldmaid flower adından çıkarılmıştır. Bitkiler günümüzdeki çarpıcı formlarına kavuşmadan önce yoksul çiçeği adıyla da biliniyordu. Ayrıca çiçeklerin zamanı geçmeye başladığında, sütun hâlâ görkemini korur ancak dilsi çiçekler kirli ve kat kat dökümlü bir eteği andırır.
Muhtemelen Kocaeli’nde en yaygın görülen süs bitkisidir. Her yerde, kent merkezinde, mezarlıklarda, bahçelerde ve hatta kaldırımlarda bile bulunmaktadır.
Zinnia (Kirlihanım) genellikle 10 ila 100 cm büyüyebilen tek yıllık otlar ya da çalı ile çalımsılardan oluşan bir cinstir. Gövde dik ya da yatıktır. Yapraklar gövdede, şeritsi, yumurtamsı ila mızraksı, karşılıklı dizilişli ve genellikle sapsızdır. Kömeçler genellikle ışınsal ve tek başınadır. İnvolukrum çansı, silindirik ila yarı küresel ve 5 ila 25 mm çapındadır.
Filariler kalıcı, 3 ya da 4 sıra halinde 12 ila 30 adet, dairesel, ters yumurtamsı ya da dikdörtgensi, uzunlukları farklı ve dıştakiler daha kısadır. Çiçek tablası konik ve paleyalı olup paleyalar sarımsı, sıklıkla kırmızımsı ya da morumsu bezeli, kâğıtsı ila kuruzarsı, ucu yuvarlak ila sivri ve zaman zaman kiremitsi dizilişlidir. Dilsi çiçekçikler genellikle 5 ila 21 adet, dişi ve verimlidir.
Taç sarı, turuncu, kırmızı, leylak, mor ya da beyaz renklidir. Tüpsü çiçekçikler 20 ila 150 adet, erselik ve verimlidir. Taç genellikle sarı ila kırmızımsı renklidir. Kapçık 3 köşeli ya da düzleştirilmiştir. Sorguç mevcut değildir ya da 1 ila 3 adet kılçık ya da diş benzeri pulludur.
Kocaeli’ndeki türler
Zinnia elegans (Kirli hanım) Kocaeli'nde genelde bahçelere ve mezarlara dikilen hayli popüler bir sü…
Read More