İçeriğe geç
Anasayfa » Scolymus (Akçakız)

Scolymus (Akçakız)

FLORA NICOMEDIAE • MEDITERRANEAN-EUXINE-LEVANT-TROPICAL AFRICA

Coğrafi dağılım.

Cins Doğu Afrika, Kafkasya, Levant ve Akdeniz havzasına özgüdür ancak günümüzde Amerika ve Avustralya kıtalarına da dağılmıştır.

ALEMPlantae
TAKIMAsterales
FAMİLYAAsteraceae

Bilgi

Cins için önerilen akçakız adı, olasılıkla kalın ve beyaz renkli kökleri ile ilgilidir. Bu kökler pişirildiğinde, istiridyeyi andıran bir tada sahip olur.
İlginçtir, aynı listede akçakız adını taşıyan bitki yoktur, yani bu ad sadece cins için saklanmıştır.

Folklor

Akdeniz’e kıyısı olan bölgelerde popüler bir sebze olarak tüketilmektedir. Kökleri öğütülerek kahve ikamesi olarak içilmiş, ayrıca kas gevşetici olarak kullanılmıştır.

Dikkat

Silymarin ile inülin bakımından zengindir. Bu nedenle köklerinden yapılan çaylar karaciğeri temizlemek, sindirimi kolaylaştırmak ve böbrek taşlarının dökülmesine yardımcı olmak için kullanılmıştır.


ETİMOLOJİ

Cins adı Latince enginar anlamına gelir. Cinsin enginar ile aynı aileden olmaları dışında bir ilgisi yoktur. Beri taraftan iki cins de mutfak değerleri ile meşhurdur ve tatları ile ilgili bir bağıntı olması ihtimal dâhilindedir.

BİLİMSEL TANIM

Scolymus (Akçakız) genellikle 10 ila 80 cm büyüyebilen, kazık köklü, dikenli, tek, iki ya da çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir. Gövde genellikle tek, dik, dallı, çıplak ya da tüylü ve dikenli kanatlıdır. Yapraklar tabanda ve gövdededir. Taban yaprakları saplı ve gövde yaprakları sapsızdır. Yaprak ayası dikdörtgensi ya da mızraksı ya da şeritsi, kenarları teleksi loblu ila dişlidir. Çiçek başları sapsız, tek ve koltuklardadır. İnvolukrum çansı ila testimsi ve 8 ila 12 mm çapındadır.

Filariler 3 sıra halinde 24 ila 30 adet, mızraksı ila şeritsi, uzunlukları farklı ya da neredeyse eşit, kenarları kuruzarsı ve uçları dikenli uçludur. Çiçek tablası konik ila yarı küresel, pürüzsüz ve çıplaktır.

Çiçekçikler 30 ila 60 adet olup taç sarı renklidir. Kapçık kahverengimsi, sıkıştırılmış, ters yumurtamsı, gagasız, kabarık çizgisiz ve çıplaktır. Sorguç mevcut değildir ya da tek sıra halinde kalıcı olup 2 ila 4 adet beyazımsı ila saman renkli pulludur.


Kocaeli’ndeki türler

Scolymus hispanicus

Scolymus hispanicus (Şevketibostan) Akdeniz'e kıyısı olan bölgelerde binlerce yıldır tüketilen ve tı…

Read More
Scolymus maculatus

Scolymus maculatus (Altın dikeni) genelde işlenmemiş alanlarda görülen ve bahar sonundan yaz sonuna …

Read More

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir