Coğrafi dağılım.
Cins kuzey Amerika kıtasına özgüdür. Ancak süs bitkisi değeri nedeniyle dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır.
Taç yapraklarındaki yansıyan ultraviyole ışığın farklı desenleri incelenmiş, insanların görmediği ancak arıların ve diğer polinatörlerin algılayabildiği bir gizli harita fark edilmiştir.
Kuzey Amerika yerlileri tarafından köksuyu, kulak ağrısı için damla olarak kullanılırken, yaprak ve köklerden hazırlanan merhemler yara, şişlik ve soğuk algınlığı vakalarında uygulanmıştır.
Avrupa’nın tamamında ve Asya’nın büyük bölümünde doğallaşmış olan bu cins ile ilgili ülkemizde henüz doğallaşmış takson kaydı mevcut değildir.
Cins İsveçli bitki bilimciler Olaus Rudbeck (13 Eylül 1630 – 12 Aralık 1702) ve Olof Rudbeck‘a (15 Mart 1660 – 23 Mart 1740) adanmıştır. Carolus Linnaeus, Uppsala’da hocaları olan baba-oğulu, “Dünya var oldukça ve her bahar çiçeklerle kaplandıkça, Rudbeckia sizin şanlı adınızı koruyacak.” cümlesi ile onurlandırmıştır.
Rudbeckia (Güneşşapkası) genellikle 50 ila 300 cm büyüyebilen tek, iki ya da çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Kökler çoğunlukla lifli ya da rizomlu, zaman zaman ise kazık formundadır. Gövde 1 ila 15 adet, çıplak ya da tüylü ve basit ya da dallıdır. Yapraklar tabanda ve gövdede, almaşlı dizilişli, saplı ya da sapsız, eliptik, mızraksı, şeritsi, yumurtamsı ya da kaşıksı, kenarları düz ya da teleksi loblu ve 5 ila 25 cm uzunluğundadır. Kömeçler ışınsal ya da tablamsı ve tek ya da küme halindedir.
İnvolukrum yarı küresel ila tabaksı ve 15 ila 30 mm çapındadır. Filariler kalıcı, 1 ila 2 sıra halinde 5 ila 20 adet, üçgensi ila mızraksı ya da eliptik, uzunlukları farklı ve otsudur. Çiçek tablası neredeyse küresel ila yumurtamsıdır. Dilsi çiçekçikler mevcut değil ya da 5 ila 25 adet ve verimsiz olup taç sarı ya da turuncu renklidir.
Tüpsü çiçekçikler 50 ila 800 adet, erselik ve verimli olup taç sarı, sarımsı yeşil ya da kahverengi-mor renklidir. Kapçık siyah renkli, ters piramitsi ya da 4 köşelidir. Sorguç yoktur ya da 2 ila 8 adet uzunlukları farklı pulludur.
Kocaeli’ndeki türler
Rudbeckia hirta (Güneş şapkası) gösterişli çiçekleri nedeniyle Kocaeli'de bahçe ve mezarlara dikilen…
Read More