Coğrafi dağılım.
Cins Akdeniz havzasına özgüdür.
Cins için önerilen kurtlu diken adı, olasılıkla bağırsak parazitlerini düşürmek amacıyla kullanılmasına işaret etmektedir.
Bu cins Kocaeli’nde oldukça nadirdir. Yerinde güzel. Bitkileri koparmak yerine sadece fotoğraflayarak, güzelliklerinin dalında ve köklerinin ait olduğu toprakta kalmasına izin verin ki bu özel miras geleceğe de kalsın.
Bazı kişilerin tıbbi kullanım için bu bitkiyi aradığına şahit oldum. Cins adı aslında klasik çağda Carlina acaulis için kullanılmaktaydı. Bu nedenle Carlina acaulis‘e atfedilen geleneksel kullanımlar, örneğin radix cardopatiae bu cinsle ilgili değildir.
Cins adı olasılıkla Carduus (Eşekdikeni) cinsinin sonuna Latince çayır anlamına gelen patium kelimesi getirilerek oluşturulmuştur. Neticede çayır Carduus’u olacaktır. Ancak bu çıkarım cinsin karakteri ile çok uyumlu değildir. Çünkü çayırlarda görülen zaten Carduus cinsidir, bu cins ise çoğunlukla deniz kenarında görülmektedir. Öte yanda patium kelimesi Süryanicede de açık anlamına gelmektedir, bu bağlamda günümüzde evlerin önündeki açık alanları tanımlamak için kullanılan patio kelimesi de buradan gelmektedir. Bu doğrultuda cinsin adı açık Carduus olacaktır ki ismin asıl sahibi Carlina acaulis‘in habitusu düşünüldüğünde çok daha uygun bir tercihtir.
Cardopatium (Kurtludiken) genellikle 15 ila 40 cm büyüyebilen, dik, çıplak ila seyrekçe ağsı tüylü ve sağlam yapılı çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir. Kök, kazık formunda ve kalın olup önceki yıllara ait yaprak kalıntılarının lifleri ile kaplıdır. Gövde altta basit, yukarı gidildikçe üç parçalı bileşik salkım halinde ve dikenli kanatlıdır.
Gövde yaprakları rozet halinde, dikdörtgensi-ters mızraksı, teleksi ila derin teleksi ve derimsi, güçlü biçimde dikenli-dişli lobludur. İnvolukrum 10 mm çapında ve darca yumurtamsıdır. Kömeçler kubbe biçiminde küme halinde ve çok sayıdadır. Çiçek başları disk biçimindedir.
Filariler sert, taraksı dikenli ve kiremit biçimli dizilidir. Çiçek tablası düzdür. Taç mavi renkli, tüpsü ve derince beş parçalıdır. Başçık saçaklı kuyrukludur. Kapçık uzun ipeklidir.
Kocaeli’ndeki türler
Cardopatium corymbosum (Kurtlu diken) yaz aylarında çok parlak mavi renkli çiçekler açan çalı görünü…
Read More