FLORA NICOMEDIAE • EUROPE-MEDITERRANEAN-WESTERN ASIA

Coğrafi dağılım.

Cins Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika’ya özgüdür ancak günümüzde Amerika kıtasına da yayılmıştır.

Bilgi

Cins için önerilen koyun gözü adı, Antik Yunancada papatyalar için kullanılan ve sığır gözü anlamına bouphthalmon (βούφθαλμον) ile benzer bir öyküye sahip olmalıdır. Örneğin İngilizcede de bu cins daisy adıyla bilinir. Bu aslında günün gözü anlamına gelen dæges eage adının modern halidir. Çünkü bu cinste çiçekler hava karardıktan sonra çiçeklerini kapatmaktadır.

Folklor

Papatya falının oynandığı cinstir. Öte yandan taç yaprakları genelde Fibonacci dizisine uygun sayıdadır. Eğer kopardığınız papatyanın yaprak sayısı tek sayıysa, fal her zaman başladığınız kelimeyle bitecektir.

Dikkat

Yakın olduğu çoğu cinste olduğu gibi, bu cinste de tür teşhisi sadece çiçeklere bakılarak yapılamaz.

ETİMOLOJİ

Cins adı, Libya kralının torunu Bellides’in (Bellidēs) adını taşımaktadır. Bellides, kırlarda bir başına dans ederken, mevsimlerin ve bitkilerin büyümesinin tanrısı olan Vertumnus’un dikkatini çeker. Vertumnus onu yakalamak istediğinde de Bellides, papatyaya dönüşür. Ayrıca Latince savaş anlamına gelen bellum kelimesinden de türetilmiş olabilir. Çünkü bitkilerin özsuyu kılıç ve mızrakların ucunu bağlamak için kullanılan bağları ıslatmak için kullanılmıştır. Söylenceye göre çiçeklerin kraliçesi tüm çiçeklerin davetli olduğu bir şölen tertipler. Utangaç olması nedeniyle Bellis çiçeğinin kraliçeyi tebrik ettiği sözleri bir fısıltı olarak çıkar ancak rüzgar sözlerini kraliçeye taşır. Kraliçe Bellis’e utanmaması gerektiğini söyler ve bunun üzerine Bellis utanarak kızarır. Bellis çiçeklerinin taç yapraklarında yaygın olarak görülen kırmızılık bu hikaye ile anlam kazanır.

BİLİMSEL TANIM

Bellis (Koyungözü) genellikle 5 ila 20 cm büyüyebilen ve tek ya da çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Gövde diktir ve gövde başına tek çiçek başı bulunur. Yapraklar tabanda rozet halinde ya da almaşlı dizilişlidir. Yaprak ayası tek damarlı, ters yumurtamsı-kaşıksı ila yuvarlak, kenarları kütdişli-testere dişli ve kılçıksı tüylüdür. Çiçek başları ışınsal ve tektir. İnvolukrum yarı dairesel, 4 ila 6 mm uzunluğunda ve 9 ila 13 mm genişliğindedir.

Filari iki sıra halinde 13 ila 14 adet, tek damarlı, diködrtgensi, uzunlukları neredeyse eşit, otsu ve kenarları düzdür. Çiçek tablası konik ve çukurludur. Dilsi çiçekler 35 ila 90 adet, dişi, verimli ve taç beyaz ya da pembe renklidir.

Disk çiçekleri 60 ila 80 adet, erselik, verimli, beş loblu, dik ya da kavisli, üçgensi ve sarı renklidir. Başçık tabanda küttür. Kapçık ters koniksi ve sıkıştırılmıştır. Sorguç mevcut değildir.

POWO GBIF