İçeriğe geç
Anasayfa » Bellis perennis (Koyungözü)

Bellis perennis (Koyungözü)

FLORA NICOMEDIAE • EUROPE-WESTERN ASIA

Nasıl tanırım?

Genellikle tabanda rozet bulunması, yaprakların ters yumurtamsı, zayıf biçimde 3 damarlı olması ve bahar-yaz aylarında çiçek açması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.

ALEMPlantae
TAKIMAsterales
FAMİLYAAsteraceae
CİNSBellis

Habitat

Orman, çalılık, çayır

Statü

Yerli

Çiçeklenme

Ocak – Aralık

Arazi notu

27 Mart 2021 • İzmit • 2 m • Deniz kenarı

Bilgi

Papatya falının oynandığı bitkilerden biridir. Öte yandan taç yaprakları genelde Fibonacci dizisine uygun sayıdadır. Eğer kopardığınız papatyanın yaprak sayısı tek sayıysa, fal her zaman başladığınız kelimeyle bitecektir.
Cilt bakımında kullanılan krem ve losyonların içeriğinde yer almasının sebebi, içerdiği saponin ve flavonoidlerin cildi yatıştırıcı ve nemlendirici etkileridir.
Çiçekleri fotonasti hareketleri sergilemekte, yani güneş ışığına göre açılıp kapanmaktadır.

Folklor

Yapraklar çiğ ya da pişirilerek tüketilmektedir. Tomurcukları salata ve çorbalara eklenmiştir. Yapraklarından böcek kovucu elde edilir. Büzücü özelliği vardır. Geleneksel olarak gastrointestinal ve solunum yollarının rahatsızlıklarının tedavisinde çay olarak kullanılmıştır. Yaraların tedavisinde kullanılmıştır. Yatıştırıcı, kas gevşetici, öksürük giderici, sindirimi kolaylaştırıcı, yumuşatıcı, balgam söktürücü, müshil, göz ilacı ve toniktir. Çiçek başları kaynatılarak boğaz ağrısı, karın ağrısı, öksürük ve soğuk algınlığı tedavisinde kullanılmıştır. Yaprakları lapa halinde yara ve morluklara sarılmıştır. Ağızdaki yaraları geçirmek için yaprakları çiğnenmiştir. Meme kanseri tedavisinde etkili olduğu kaydedilmiştir. Köklerine kaynatılarak iskorbüt ve egzama tedavisinde başvurulmuştur. Bunun ayrıca solunum yolu şikayetlerini, romatizmal ağrıları ve ağrılı âdet kanamasını hafifletebileceği kaydedilmiştir.

Dikkat

Çiçeklerindeki C vitamini ve antioksidan seviyeleri, Şubat ve Mart aylarında en yüksek değerine ulaşmaktadır.
Cins için önerilen koyun gözü adı, Antik Yunancada papatyalar için kullanılan ve sığır gözü anlamına bouphthalmon (βούφθαλμον) ile benzer bir öyküye sahip olmalıdır. Örneğin İngilizcede de bu cins daisy adıyla bilinir. Bu aslında günün gözü anlamına gelen dæges eage adının modern halidir. Çünkü bu cinste çiçekler hava karardıktan sonra çiçeklerini kapatmaktadır.


Fotoğrafları

Türkiye gözlemleri

ETİMOLOJİ

Cins adı, Libya kralının torunu Bellides’in (Bellidēs) adını taşımaktadır. Bellides, kırlarda bir başına dans ederken, mevsimlerin ve bitkilerin büyümesinin tanrısı olan Vertumnus’un dikkatini çeker. Vertumnus onu yakalamak istediğinde de Bellides, papatyaya dönüşür. Ayrıca Latince savaş anlamına gelen bellum kelimesinden de türetilmiş olabilir. Bitkilerin özsuyu kılıç ve mızrakların ucunu bağlamak için kullanılan bağları ıslatmak için kullanılmıştır. Söylenceye göre çiçeklerin kraliçesi tüm çiçeklerin davetli olduğu bir şölen tertipler. Utangaç olması nedeniyle Bellis çiçeğinin kraliçeyi tebrik ettiği sözleri bir fısıltı olarak çıkar ancak rüzgar sözlerini kraliçeye taşır. Kraliçe Bellis’e utanmaması gerektiğini söyler ve bunun üzerine Bellis utanarak kızarır. Bellis çiçeklerinin taç yapraklarında yaygın olarak görülen kırmızılık bu hikaye ile anlam kazanır.

BİLİMSEL TANIM

Genellikle 15 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Yapraklar 2 ila 5 cm uzunluğunda, tüylü, daima yeşil, dairesel ya da kaşık biçimlidir. Bunlar rozet halinde yere yatıktır.

Taban yapraklar saplıdır. Uzun beyaz dilsi çiçekler genellikle kırmızı uçludur. Gövde genelde yapraksızdır. Rizomlar kısa ve yayılmış haldedir.

Dilimizde koyungözü, çayır papatyası, koyun çiçeği ve beyaz papatya adları ile bilinmektedir.

Epitet Latince çok yıllık anlamına gelir. Türün cins özelinde çok yıllık olmasına işaret eder.

Sitede yer alan bitkisel kullanım bilgileri yalnızca bilgilendirme ve kültürel aktarma amacı taşımaktadır. Herhangi bir bitkiyi tıbbi amaçla kullanmadan önce mutlaka bir hekime, eczacıya, fitoterapi konusunda eğitimli bir uzmana veya ilgili sağlık profesyoneline danışılması gerekmektedir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir