Lactuca (Marul)

Lactuca (Marul), Asteraceae ailesine bağlı bir cinstir.

Tanımı

Lactuca (Marul) tek, iki ya da çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Kazık köke sahiptirler. Gövde genellikle tek adet, dallı, dik ve çıplak ya da tüysüzdür. Yapraklar tabanda ve çoğunlukla gövdede, almaşlı dizilişli, saplı ya da sapsız, dairesel, yumurtamsı, dikdörtgensi, mızraksı, şeritsi ya da ipliksi ve kenarları düz, dişli ya da teleksi lobludur. Çiçek başları 5 ila 25 arası sayıda çiçeklidir. İnvolukrum çansı ila silindirik ve 2 ila 5 mm çapındadır. Filariler 2 sıra halinde 5 ila 13 adet, mızraksı ila şeritsi ve uçları küt ya da sivridir.

Çiçek tablası düz ila dışbükey, çukurlu ve çıplaktır. Çiçekçikler 6 ila 50 adet olup taç sarı, leylak, beyazımsı ila mavi renklidir. Kapçık kırmızımsı kahverengi, bronz, beyaz ya da morumsu ila siyahımsı, sıkıştırılmış ila düzleştirilmiş, eliptik ila dikdörtgensi ve genellikle çıplaktır. Sorguç kalıcı ve 2 sıra halinde 40 ila 80 adet beyaz kıllıdır. Cins özellikle Avrasya olmak üzere dünyanın büyük bölümünde yayılış gösterir, ayrıca günümüzde Güney Amerika ve Avustralya’ya da yayılmıştır.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca sütlü anlamına gelir ve bu bağlamda cinse bağlı bazı türlerin sütlü özsuyuna sahip olmasına dikkat çekmektedir. Kelime marulun kadim adıdır. Yaban domuzu saldırısına uğrayıp yaralanan Adonis, marul yapraklarının altına saklanmıştır. Hera’nın marul yedikten sonra hamile kalabildiği söylenir. Cinsin Türkçe adı olan marul, Yunanca maralion (μαρούλιον) kelimesinden türetilmiştir.