Nasıl tanırım?
Gövdenin genellikle tek adet ve çiçek durumu sapının kısa olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Orman, dere kenarı, alpin çayır
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Ekim
Arazi notu
06 Eylül 2024 • Kartepe • 1600 m • Yayla
Çiçekler önce erkek evrede açılır ancak polen taşınmazsa daha sonra dişi organın konumu değişir ve kendine tozlaşma gerçekleşebilir. Bu sistem, hem böceklerden gen alışverişini hem de tozlaştırıcı yokluğunda tohum üretimini mümkün kılmaktadır.
Bazı kelebek ve güve türleri için önemli bir besin kaynağıdır.
Fenotipik esneklik (plastisite) sergilemektedir. Güneşte büyüyen bitkiler daha hızlı olgunlaşır, bol dallanır, daha erken ve daha uzun süre çiçek açar ve gölgeli alanlarda büyüyenlere göre çok daha büyük kapçıklar üretir.
Genç yapraklar salatalara eklenmekte ya da ıspanak gibi pişirilmektedir. Acı ve turpa benzeyen bir tadı vardır. Sakinleştiricidir ve antiseptik özelliği vardır. Ayrıca ağrı dindiricidir ve cilt çatlaklarına iyi gelir.
Kümes ve küçükbaş hayvanlar tarafından yenilmektedir.
Nemli ve besin bakımından zengin toprakların göstergesidir.
Özellikle meme şişliği ve iltihaplarını yatıştırmak için kullanılmıştır ve bu nedenle bazı dillerde meme otu adıyla bilinmektedir. İşin doğrusu bitkilerin tomurcukları meme ucuna benzemektedir ve benzer benzeri tedavi eder ilkesi çerçevesinde değerlendirilmişlerdir. Ayrıca bitkiler sütü andıran bir usareye de sahiptir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca temizleyen anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin tıbbi özelliklerine işaret eder. Epitet Latince yaygın anlamına gelir. Türün yayılış alanının genişliğine işaret eder. Alttür epiteti ise Latince salgı taşıyan anlamına gelir ve açık bir şekilde alttürün ayırt edici özelliğine dikkat çekmektedir.
Genellikle 1 ila 1,2 metre büyüyebilen bir bitkidir. Gövde diktir. Gövdede tüylü dallar görülmektedir. Özsuyu sütlü değildir. Yapraklar almaşlı ve sarmal biçimde dizili, 1 ila 15 cm uzunluğunda, 1 ila 7 cm genişliğinde, yumurtamsı ve kenarları loblu ya da tırtıklıdır. Alt yapraklar uzun saplı iken üst yapraklar sapsız ya da kısa saplıdır. İnvolukrum 5 ila 10 mm uzunluğunda ve 2 ila 5 mm genişliğindedir.
Dıştaki filariler 1 mm uzunluğunda, birkaç adet ve yumurtamsı-mızraksı iken içtekiler şeritsi-dikdörtgensidir. Sekiz ila on beş arası soluk sarı rengi dilsi çiçekçik görülmektedir ve uçları beş dişlidir. Kapçık 2,5 ila 9 mm uzunluğunda ve sarımsı kahverengidir. Dıştaki kapçıklar içtekilerden çok daha uzundur.
Gövde genellikle tek, genellikle 30 cm’den daha uzun, genellikle sadece orta bölümün üzerinde dallanmış, çiçek kurulu sapı involukrumun iki katından daha uzun değildir. Dilimizde deli şebrek ve meme otu adı ile bilinmektedir.