Lactuca saligna (Deli marul)

Tanımı

Genellikle 10 ila 65 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Gövde yatık ya da diktir. Yapraklar değişken, koyu yeşil renkli, şeritsi ila derin teleksi, kenarları düz ya da dişlidir. Çiçek kurulu başak formunda ve çok sayıda çiçek başı bulundurur. İnvolukrum 6 ila 9 mm uzunluğundadır. Çiçekçikler 6 ila 12 adet olup taç soluk sarı renklidir. Filariler zaman zaman mor bezeli ve meyve zamanı genellikle diktir. Kapçık koyu kahverengi, düzleştirilmiş, eliptik ila ters yumurtamsı, 2,5 ila 3,5 mm uzunluğunda ve gagası ipliksidir. Sorguç 5 ila 6 mm uzunluğunda ve beyaz renklidir. Dilimizde deli marul adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Lactuca saligna doğal olarak Akdeniz havzası ve Avrupa ile İran arasındaki yayılış gösterir ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne yayılmıştır. Tarlalar, yamaçlar ve yol kenarında görülen bitki umumiyetle temmuz ve eylül ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda Kandıra ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca sütlü anlamına gelir. Cinse bağlı bazı türler sütlü özsuyuna sahiptir. Kelime marulun kadim adıdır. Yaban domuzu saldırısına uğrayıp yaralanan Adonis, marul yapraklarının altına saklanmıştır. Hera’nın marul yedikten sonra hamile kalabildiği söylenir. Cinsin Türkçe adı olan marul, Yunanca maralion (μαρούλιον) kelimesinden türetilmiştir. Epitet Latince söğüt gibi anlamına gelir. Yapraklarının söğüt (Salix) yaprağına benzemesine işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Lactuca sylvestris altera, angusto saligno folio: costa albicante”dir.