Nasıl tanırım?
Filarilerin 9-22 adet, 3-5 sıralı ve yumrulu kazık köklü olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Kayalık, yol kenarı
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Temmuz
Arazi notu
11 Haziran 2025 • Gebze • 70 m • Kayalık
Yerüstü gövdesi mevsim sonunda kurusa bile kalınlaşmış kök veya köksap sayesinde bitki yeniden gelişebilir. Bu, yaz kuraklığının belirgin olduğu bölgelerde önemli bir hayatta kalma stratejisidir.
Cinsin Türkçe adı olan marul, Yunanca maralion (μαρούλιον) kelimesinden türetilmiştir. Topar marulu adı türün bilimsel adından çıkarılmıştır ve yumrulu köklerine dikkat çekmektedir.
Bu bitki Kocaeli’nde oldukça nadirdir ve çiçeklerin öğleye doğru kapanması ile kayalık habitat tercihi nedeniyle de gözlemlenmesi güçtür.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca sütlü anlamına gelir ve bu bağlamda cinse bağlı bazı türlerin sütlü özsuyuna sahip olmasına dikkat çekmektedir. Kelime marulun kadim adıdır. Yaban domuzu saldırısına uğrayıp yaralanan Adonis, marul yapraklarının altına saklanmıştır. Hera’nın marul yedikten sonra hamile kalabildiği söylenir. Epitet Latince yumrulu anlamına gelir. Türün toprak altında yumrusu olmasına işaret eder.
Genellikle 10 ila 75 cm büyüyebilen bir bitkidir. Bitki tüysüz, mavimsi, yapraklar gibi sıklıkla kırmızı lekelidir. Yapraklar hafifçe sukulent, mavimsi, tüysüz ya da alt yüzeyinde minik kıvrık havlı, kenarlı kirpikli, genellikle dişli; taban yaprakları genellikle 8 ila 16 arası yanal loblu ve daralıcı ,taban ile çengel dişli derin teleksi, 9 ila 20 cm uzunluğunda ve 2 ila 7 cm genişliğinde; orta gövde yaprakları daha küçük, sapsız, kulaksıdır.
Çiçek kurulu çatallı dallı, salkım halinde, 3 ila 45 arası çiçek başlı, tüysüz ve mavimsidir.
İnvolukrum 18 ila 36 mm uzunluğunda, meyve zamanı çiçek zamanına göre çok daha uzun; filariler 16 ila 22 arası sayıdadır. Çiçekler soluk sarı renkli, dilsi çiçeklerin altı sıklıkla grimsi ya da morumsudur. Sorguç beyaz renklidir. Kapçık neredeyse siyah renklidir. Dilimizde topar marul adı ile bilinmektedir.