Nasıl tanırım?
Gövdenin ince, çıplak, dallı ve kapçığın siyahımsı olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Yamaç, kayalık, yol kenarı
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Temmuz – Eylül
Arazi notu
14 Ağustos 2025 • Başiskele • 170 m • Yol kenarı
Yaz aylarının kavurucu sıcakları başladığında üst kısımdaki yapraklarını döker veya küçültür. Su kaybını önlemek için fotosentezi yeşil gövdesiyle yapar.
Erken dönemdeki yaprakları hayvan yemi olarak kullanılmıştır. Bu nedenle eşek marul da denmektedir.
Usaresi siğillere uygulanmıştır.
Cinsin Türkçe adı olan marul, Yunanca maralion (μαρούλιον) kelimesinden türetilmiştir. Çıtlık, yenilebilir Taraxacum türleri için kullanılan bir isimdir. Anlaşılan bu türe de atanmış.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca sütlü anlamına gelir ve bu bağlamda cinse bağlı bazı türlerin sütlü özsuyuna sahip olmasına dikkat çekmektedir. Kelime marulun kadim adıdır. Yaban domuzu saldırısına uğrayıp yaralanan Adonis, marul yapraklarının altına saklanmıştır. Hera’nın marul yedikten sonra hamile kalabildiği söylenir. Epitet Latince sepet örgüsü anlamına gelir. Büyük ihtimalle bitkinin bu amaçla kullanılmasına işaret eder. Bitkinin esnek bir yapısı vardır.
Genellikle 30 ila 130 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Kazık köklü, beyazımsı ya da saman rengi, ince, dik ve tüysüzdür. Taban ve orta yapraklar derin teleksi ya da çengel dişli derin teleksi, 4 ila 10 arası genellikle dar düz ya da dişli yanal loblu, sapsız, tüysüz ya da kıvrık tüylüdür. Üstteki yapraklar lobsuz ve şeritsidir. Çiçek kurulu genellikle çok dallı, zaman zaman basit, çok sayıda çiçek başını tek ya da küçük kümeler halinde taşır.
Çiçek başları 4 ila 5 arası dilsi çiçekçiği bulundurur ve disk çiçeği görülmez, sap ve bırahte tüysüzdür. İnvolukrum 8,5 ila 21 mm uzunluğunda, meyve zamanı çiçek zamanına göre daha uzun; filariler 9 ila 11 arası sayıda, tüysüz ve zaman zaman mor lekelidir.
Çiçekler 1,3 ila 1,6 cm çapındadır. Kapçık 9,5 ila 15 mm uzunluğunda ve siyahımsıdır. Sorguç 4,5 ila 10,5 mm uzunluğunda ve beyazdır. Dilimizde çukurçıtlığı adı ile bilinmektedir.