Coğrafi dağılım.
Asteraceae, yaklaşık 24.000 ila 30.000 türü ve 1.600 ila 1.700 cinsi kapsayan, kozmopolit bir dağılıma sahip büyük bir çiçekli bitki ailesidir. Antarktika hariç her kıtada yetişirler ve taksonomik zenginlikleri en yüksek seviyeye ılıman ve yarı kurak bölgelerde ulaşır.
İkinci en büyük çiçekli bitki ailesidir. Çiçek aslında yüzlerce küçük çiçeğin bir araya gelmesiyle oluşmuş bir kömeç (kapitulum) yapısıdır.
Meyvelerin üzerindeki tüylü yapılar, sorguç adı verilen, değişime uğramış çanak yapraklardır. Bu yapılar tohumlara bir paraşüt görevi görerek rüzgarla uzun mesafelere taşınmalarını sağlamaktadır.
Enginar, marul, hindiba gibi sebzeler, ayçiçeği ve aspir yağları, stevia gibi doğal tatlandırıcılar bu familyadan gelmektedir. Aster, kasımpatı, dalya, kadife çiçeği ve zinya gibi sayısız süs bitkisi de bu takıma aittir.
Devedikeni İskoçya’nın, edelweiss Avusturya’nın, kasımpatı ise Japonya’nın kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Ailenin en belirgin özelliği, tek bir çiçek gibi görünen yapının aslında yüzlerce minik çiçekten oluşan bir çiçek durumu (kömeç/kapitulum) olmasıdır. Kenardaki taç yapraklar böcekleri çekmek için evrimleşmiş kısır veya dişi dilsi çiçeklerdir. Ortadaki koyu kısım ise üremeyi sağlayan tüpsü çiçeklerden oluşur.
Bitki dünyasının en gelişmiş üreme mekanizmalarından birine sahiptir. Çiçeğin polen üreten organları (başçıklar) bir tüp oluşturur. Çiçeğin dişi organı (boyuncuk) bu tüpün içinden bir piston gibi yukarı doğru büyür ve polenleri dışarı iterek böceklerin gövdesine yapışmasını sağlar.
Bazı karınca türleri, yuvalarını bakterilerden ve parazitlerden korumak için aileye ait bitkilerin yapraklarını ve çiçeklerini toplar. Bu bitkilerin içerdiği ikincil bileşikler (terpenoidler) doğal birer dezenfektandır.
Asteraceae (Papatyagiller) tek, iki ya da çok yıllık otlar, çalılar, tırmanıcılar ve küçük ağaçlardan oluşan bir ailedir. Yapraklar almaşlı ya da zaman zaman karşılıklı, kenarları düz ya dişli, biçimleri loblu ya da bölünmüştür. Sitipül mevcut değildir. Çiçekçikler küçük ve kömeç (capitulum) adı verilen başlarda küme halinde olup bir ya da daha fazla seriden oluşan bitişik bırahteler (filari/phyllarium) tarafından çevrilmiştir. Nadiren çiçek başları birleşik olup bir ila birkaç çiçekli kömeçten oluşur. Kömeçler tek ya da bir başak, salkım, talkım, yalancı şemsiye ya da bileşik salkım halinde dizilmiştir. Çiçek tablası (recaptaculum), başka bir deyişle çiçekçiklerin çıktığı hazne genellikle dışbükey, zaman zaman koniksi ya da silindirik ya da bazen içbükey olup çukurlu ya da pürüzsüz ve çıplak, pullu ya da tüylü olabilir.
Her kömeçte bir ya da iki tip çiçekçik bulunmaktadır. Bunlar tek eşeyli ya da kısır ya da nadiren kömeç iki evciklidir. Dış çiçekçikler (radius) sıklıkla dilsidir. İçtekiler (discus) tüpsü ya da tüm çiçekçikler dilsi ya da tüpsüdür. Çanak üst durumlu, kalıcı bir sorguç (pappus) ile ya da zaman zaman dökülücü tüy, kıl, kılçık ya da pulladır. Taç (corolla) birleşiktir (gamopetalus). Uzun ya da kısa bir tüple, 4 ila 5 loblu ve düzenli ya da dilsi ve ve düzensizdir. Ercik (stamen) genellikle 5 adet olup taç tüpüne yerleştirilmiştir. İplikçikler (filamentum) serbesttir. Başçık (anthera), boyuncuk (stylus) tarafından çevrilmiş bir tüpe bağlı ya da nadiren serbesttir. Yumurtalık alt durumludur (epigynus). Meyve tek tohumlu bir kapçık (achenium) olup kendi kendine açılmamaktadır. Sıklıkla kalıcı sorguçlarla taçlanmış ve genellikle kurudur.
Asteraceae (Papatyagiller), Orkidegiller ile birlikte en kalabalık bitki ailesidir. Marul, ayçiçeği, enginar gibi mutfak değeri olan bitkiler bu aileye bağlıdır. Ayrıca civanperçemi, papatya, aynısafa gibi çok sayıda tıbbi değere sahip bitkiyi de barındırır. Tohum dağıtma stratejileri nedeniyle çok sayıda papatyagiller türü dünyanın tamamında işgalci durumdadır. İlimizde bunun en başat örneği Erigeron (şifaotu) cinsidir.
Kocaeli’ndeki cinsler
Hypochaeris (Dağmarulu) Taraxacum ve Leontodon cinslerine hayli yakındır ve bu nedenle teşhisi güç b…
Inula (Andız) genelde iri, gösterişli sarı çiçekler açan ve bir dizi türü süs bitkisi olarak yetişti…
Ismelia (Çingeneeteği) monotipik bir cins olmasına rağmen göz alıcı çiçekleri nedeniyle dünyanın büy…
Jacobaea (Kanaryaotu) çok sayıda süs bitkisi değerine sahip türün yanı sıra istilacı potansiyeli yük…
Jurinea (Geyikgöbeği) mor ila leylak tonlarında çiçekler açan ve genelde çok yıllık bitkilerden oluş…
Lactuca (Marul) özellikle ekonomik değeri yüksek marulun yanı sıra bir dizi mutfak bitkisini de barı…
Lapsana (Şebrek) genelde ormanlık alanların civarında bulunan ve istilacı potansiyeli yüksek türleri…
Leontodon (Aslandişi) çok sayıda cinsle benzer karakterleri paylaşır ve bu nedenle sıklıkla revizyon…
Leucanthemum (Aypapatya) çok sayıda popüler süs bitkisinin barındırması nedeniyle günümüzde dünyanın…
Liatris (Değnekçiçeği) Kuzey Amerika orijinli olmakla birlikte bir dizi türü küresel çapta yetiştiri…
Logfia (Keçeotu) genelde açık alanlarda görülen ve gösterişsiz çiçeklere sahip olan türleri barındır…
Matricaria (Almanpapatyası) binlerce yıldır tıbbi amaçlarla kullanılan bir dizi türü barındıran meşh…
Mauranthemum (Margrit) dayanıklı olmaları nedeniyle yaygın olarak süs bitkisi amaçlı yetiştirilen bi…
Micropus (Yumakbaş) genelde çalılık alanlarda görülen, kısa boylu ve gösterişsiz çiçeklere sahip tür…
Notobasis (Yavankenger) ekili arazilerin sınırlarında görülen ve dikeni andıran üst yaprakları ile d…
Omalotheca (Bozağan) genelde yüksek rakımlardaki çayırlar ve ormanlık alanlarda görülen gösterişsiz …
Onopordum (Kangal) gürbüz yapılı otlardan oluşan ve istilacı potansiyeli yüksek bir dizi türü barınd…
Pallenis (Dikenotu) genelde işlenmemiş arazilerde görülen ve kuraklık ile soğuklara dayanıklı türler…
Pentanema (Andızotu) genelde nemli bölgelerin civarında görülen ve parlak sarı renkli çiçek kümeleri…
Pericallis (Sinerarya) dar bir alanda endemik olmasına karşın çok sayıda türü süs bitkisi olarak dol…
Petasites (Vebaotu) sulak alanların civarında görülen ve dikkat çekici taban yapraklarına sahip olan…
Phonus (Sarıdiken) bazı türleri boya ve tıbbi amaçlarla kullanılan ve istilacı potansiyeli yüksek bi…
Picnomon (Kılçıkdiken) genelde işlenmemiş arazilerde görülen ve istilacı potansiyeli yüksek olan mon…
Picris (Şiro) genelde orman sınırlarında görülen ve çok sayıda benzerinin bulunması nedeniyle teşhis…
Pilosella (Tırnakotu) genellikle tüylü taban yaprakları ile tipik olan teşhisi hayli güç türleri bar…
Pseudognaphalium (Yalancıbozağan) genelde gösterişsiz çiçeklere sahip olan ve istilacı potansiyeli y…
Pseudopodospermum (İskorçina) durumları netlik kazanmamış olan ve benzerleri nedeniyle teşhisi güç o…
Pulicaria (Yaraotu) genelde nemli orman sınırlarında görülen ve istilacı potansiyeli yüksek bir dizi…
Ratibida (Koniçiçeği) Kuzey Amerika orijinli olmakla birlikte gösterişli çiçekleri nedeniyle bir diz…
Reichardia (Karasakız) genelde orman sınırlarında görülen ve çok sayıda benzeri olması nedeniyle teş…
Rhagadiolus (Çatlakçanak) genelde nemli orman sınırlarında görülen tek yıllık bitkilerden oluşan bir…
Rhaponticoides (Tülüşah) çok sayıda türü dar bölgelerde bulunan ve yok olma tehlikesi ile karşı karş…
Rudbeckia (Güneşşapkası) sarı renkli gösterişli çiçekleri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde yetişti…
Santolina (Lavantin) her dem yeşil olmaları nedeniyle yaygın olarak süs bitkisi olarak yetiştirilen …
Scolymus (Akçakız) özellikle Akdeniz'e kıyısı olan ülkelerde binlerce yıldır tüketilen bitkileri bar…
Scorzonera (Tekesakalı) çok sayıda benzeri olması nedeniyle genelde teşhisi güç olan türleri barındı…
Senecio (Kanaryaotu) neredeyse dünyanın tamamında görülen bir cins olup çok sayıda süs bitkisini bar…
Sigesbeckia (Sarıteçan) genelde nemli bölgelerde görülen ve istilacı potansiyeli yüksek türleri barı…
Silybum (Devedikeni) genelde ekili arazilerin civarında görülen ve istilacı potansiyeli yüksek türle…
Solidago (Altınbaşak) biyolojik çeşitlilik için anahtar cinslerden biri olarak kabul edilmekle birli…
Sonchus (Eşekgevreği) çok sayıda benzerinin olması nedeniyle teşhisi güç olan ve istilacı potansiyel…
Symphyotrichum (Simpatı) çok sayıda süs bitkisinin yanı sıra bir dizi istilacı potansiyeli yüksek tü…
Tagetes (Kadifeçiçeği) özellikle bahçe ve mezarlara dikilen hayli meşhur süs bitkilerini barındıran …
Tanacetum (Pireotu) özelikle Eskidünya uygarlıklarında çok sayıda referansa sahip olan meşhur bitkil…
Taraxacum (Karahindiba) taksonomik durumu hayli karışık olan ve bu nedenle teşhisi güç türleri barın…
Telekia (Puğre) orman sınırlarında görülen ve iri sarı çiçekler açan hayli sağlam yapılı ve popüler …
Tephroseris (Ümbülükçiçeği) alpin çayırlarda ve sulak alanlarda görülen ve sarı tonlarında çiçek aça…
Tolpis (Hoşkıskı) makilik alanlarda görülen ve zayıf yapılı olmakla birlikte çarpıcı çiçeklere sahip…
Tragopogon (Yemlik) bazı türleri binlerce yıldır tüketilen ve bazı türleri de günümüzde süs bitkisi …
Tripleurospermum (Akpapatya) çok sayıda benzeri olması nedeniyle genelde teşhisi güç olan türleri ba…
Tripolium (Bataklıkpapatyası) genelde sulak alanlarda görülen ve mavi tonlarında çiçek açan bitkiler…
Tussilago (Öksürükotu) genelde işlenmemiş arazilerde kış sonuna doğru büyük koloniler oluşturan mono…
Tyrimnus (Dulkarıgömleği) genellikle çalılık alanlarda görülen bahar ile yaz aylarında çiçek açan mo…
Urospermum (Acıyemlik) genelde yol kenarında görülen ve kapçık yapısı ile karakteristik olan türleri…
Xanthium (Pıtrak) istilacı potansiyeli yüksek ve otçul hayvanlar için zehirli olan türleri barındıra…
Xeranthemum (Kâğıtçiçeği) genelde çalılık alanlarda görülen ve bazı türleri görkemli çiçek başları n…
Xerochrysum (Kâğıtçiçeği) göz alıcı çiçekleri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde yetiştirilen türler…
Zinnia (Kirlihanım) çarpıcı ve uzun süreli kalıcı olan çiçekleri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde …