Bupleurum subovatum

Apiaceae (Maydanozgiller)

Hüseyin Doğan avatarı

Tanımı

Apiaceae (Maydanozgiller) halihazırda bazı kaynaklarda Umbelliferae adı ile gösterilmektedir. Tek ya da çok yıllık bitkilerden ya da nadiren çalılardan oluşan, çoğunlukla aromatik bir ailedir. Bitkiler çıplak, havlı ya da salgılı-havlı ve çoğunlukla aromatiktir. Gövdeler dik, yükselici, yatık-yükselici, yatık, sürünücü ve genellikle düğümlerarası boştur. Stipül genellikle mevcut değildir. Yapraklar almaşlı, nadiren gövdeye sarılıcı; basit ya da bölünmüştür. Yaprak sapı genellikle tabanda kılıflıdır. Çiçek durumu genellikle birleşik şemsiye ya da nadiren şemsiye halindedir. Bu ailenin başlıca edici özelliğidir. Çiçekler genellikle erselik, beş parçalı ve çok simetrilidir. Çanak yapraklar genellikle küçültülmüştür. Taç yapraklar genellikle beyaz ya da sarı, daha az sıklıkla mavi ya da kırmızımsı mor renklidir. Ercik beş adettir. Meyve kuru bir yarılan meyve (şizokarp) formunda, genellikle sıkıştırılmış ya da düzleştirilmiş, nadiren küresel ya da silindiriktir. Genellikle merikarp başına iki ya da nadiren tek tohum bulunur.

Aileye bağlı halihazırda yaklaşık 4.000 tür bulunmaktadır.🔗 Çok sayıda türü bilhassa sebze olarak üretilip tüketilmektedir. Havuç, maydanoz, çakşır, kişniş, kimyon, rezene, anason, kereviz, dereotu gibi belli başlı mutfak bitkileri bu aileye bağlıdır. Ayrıca zehirli oldukları bilinen baldıran, subaldıranı, delimaydanoz gibi cinsler de bu aileye bağlıdır. Ayrıca aileye bağlı çok sayıda tür yoldaş bitki kabul edilir. Çünkü şemsiye biçimindeki çiçekler yırtıcı böcekler için uygundur ve bunlar böylece yakınlardaki zararlı böcekleri avlarlar. Ayrıca kokularıyla yakınlardaki bitkilerin kokularını bastırırlar ve zararlı böceklerin onları bulmalarını engellerler.

Kocaeli’ndeki cinsler

  • Aegokeras (Aykeres)

    Aegokeras (Aykeres)

    Aegokeras (Aykeres) ülkemizde endemik olan ve kayalık alanlarda nadiren görülen bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Aegopodium (Keçiayağı)

    Aegopodium (Keçiayağı)

    Aegopodium (Keçiayağı), tohum ve rizomlarından çoğaltılabilen ve özellikle bazı türleri yer örtücü olarak yetiştirilen bir bitkidir.

  • Ammi (Kürdanotu)

    Ammi (Kürdanotu)

    Ammi (Kürdanotu), anavatanı Akdeniz havzası olan ve tıp ve süs bitkisi değeri olan bitkileri içeren bir cinstir.

  • Anethum (Dereotu)

    Anethum (Dereotu)

    Anethum (Dereotu), baharat ve çeşni değeri nedeniyle yaygın olarak yetiştirilen tek yıllık ve aromatik bir bitkidir.

  • Angelica (Melekotu)

    Angelica (Melekotu)

    Angelica (Melekotu), çok sayıda türü tıbbi amaçla yetiştirilen ve sağlam yapılı bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Anthriscus (Peçek)

    Anthriscus (Peçek)

    Anthriscus (Peçek) çayırlarda ve ıslak alanlarda görülen ve bazı türleri çeşni kullanımı için yetiştirilen bir cinstir.

  • Apium (Kereviz)

    Apium (Kereviz)

    Apium (Kereviz), neredeyse dünyanın büyük bölümünde yayılış gösteren ve genellikle bataklıkları tercih eden bir cinstir.

  • Astrantia (Yıldızca)

    Astrantia (Yıldızca)

    Astrantia (Yıldızca) gösterişli çiçekleri nedeniyle yaygın olarak yetiştirilen ve bir dizi kültivarı bulunan bir cinstir.

  • Berula (Gendeme)

    Berula (Gendeme)

    Berula (Gendeme) dünyanın büyük bölümünde yayılış gösteren, çok yıllık, sucul ya da yarı sucul bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Bifora (Yumurca)

    Bifora (Yumurca)

    Bifora (Yumurca) genellikle ekili arazilerde görülen, tek yıllık ve aromatik bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Bunium (Aksar)

    Bunium (Aksar)

    Bunium (Aksar) çok yıllık olup yer altında küresel yumrular bulunduran ve bazı türleri gıda amaçlı kullanılan bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Bupleurum (Şeytanayağı)

    Bupleurum (Şeytanayağı)

    Bupleurum (Şeytanayağı) Kuzey Yarımkürede görülen ve boyları birkaç cm ila 3 metre arasında değişen türleri barındıran bir cinstir.

  • Cachrys (Çarşambaotu)

    Cachrys (Çarşambaotu)

    Cachrys (Çarşambaotu) genellikle Akdeniz havzasına özgü sağlam yapılı ve çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Caucalis (Kavkal)

    Caucalis (Kavkal)

    Caucalis (Kavkal) tarla, yol kenarı ve orman sınırlarında yetişen ve tek yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Chaerophyllum (Handok)

    Chaerophyllum (Handok)

    Chaerophyllum (Handok) bazı türleri tıbbi amaçlarla yetiştirilen, ayrıca yenilebilir türleri de bulunan bir cinstir.

  • Conium (Baldıran)

    Conium (Baldıran)

    Conium (Baldıran) uzun boylu ve sağlam yapılı, tamamı zehirli olan ve bazı bölgelerde istilacı kabul edilen bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Coriandrum (Kişniş)

    Coriandrum (Kişniş)

    Coriandrum (Kişniş) karakteristik kokuya sahip olan, bazı türleri tüketilen tek yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Crithmum (Denizteresi)

    Crithmum (Denizteresi)

    Crithmum (Denizteresi) deniz kenarında görülen, salata ve turşu olarak tüketilen bitkilere sahip bir cinstir.

  • Daucus (Havuç)

    Daucus (Havuç)

    Daucus (Havuç) popüler bir sebze olan ve dünyanın tamamında tüketilen havuç bitkisini barındıran bir cinstir.

  • Elaeosticta (Elâotu)

    Elaeosticta (Elâotu)

    Elaeosticta (Elâotu) iki ya da çok yıllık bitkilerden oluşan ve dar popülasyonlara sahip türlerden oluşan bir cinstir.

  • Eryngium (Boğadikeni)

    Eryngium (Boğadikeni)

    Eryngium (Boğadikeni) çok sayıda türü süs bitkisi olarak yetiştirilen, ayrıca bazı türlerine geleneksel tıpta başvurulan bir cinstir.

  • Ferulago (Şeytanteresi)

    Ferulago (Şeytanteresi)

    Ferulago (Şeytanteresi) çok yıllık bitkilerden oluşan ve genellikle ormanlık alanlarda görülen bir cinstir.

  • Foeniculum (Rezene)

    Foeniculum (Rezene)

    Foeniculum (Rezene) özellikle popüler bir mutfak bitkisi olan rezeneyi içinde barındıran tek ya da iki yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Helosciadium (Bendik)

    Helosciadium (Bendik)

    Helosciadium (Bendik) genelde sulak alanların civarında görülen, sürünücü ve içi boş gövdeleri karakteristik olan bir cinstir.

  • Heracleum (Öğrekotu)

    Heracleum (Öğrekotu)

    Heracleum (Öğrekotu) bazı türleri cilt şikâyetlerine yol açan, çoğunlukla sağlam görünümlü ve aromatik bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Johrenia (Irazotu)

    Johrenia (Irazotu)

    Johrenia (Irazotu) genellikle çalılık ve ormanlık alanlarda görülen iki ya da çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Lagoecia (Pülüskün)

    Lagoecia (Pülüskün)

    Lagoecia (Pülüskün) çiçekleri gösterişsiz olan tek türü bulunan ve genellikle makilik alanlarda görülen bir bitkidir.

  • Laser (Kefekimyonu)

    Laser (Kefekimyonu)

    Laser (Kefekimyonu) genellikle deniz kenarı ve sulak alanların civarında görülen sağlam yapılı ve çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Oenanthe (Kazayağı)

    Oenanthe (Kazayağı)

    Oenanthe (Kazayağı) genellikle sulak alanların civarında bulunan ve bazı türleri yüksek derecede zehirli olan bir cinstir.

  • Orlaya (Dilkanatan)

    Orlaya (Dilkanatan)

    Orlaya (Dilkanatan) çalılık, işlenmemiş araziler ve orman sınırlarında yetişen ve tek yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Pastinaca (Kelemenkeşir)

    Pastinaca (Kelemenkeşir)

    Pastinaca (Kelemenkeşir) özellikle ekonomik açıdan değerli şeker havucunu barındıran ve iki ya da çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Petroselinum (Maydanoz)

    Petroselinum (Maydanoz)

    Petroselinum (Maydanoz) özellikle yaygın olarak gıda ve tıbbi amaçlı yetiştirilen maydanozu barındıran bir cinstir.

  • Pimpinella (Anason)

    Pimpinella (Anason)

    Pimpinella (Anason) özellikle yaygın olarak gıda amaçlı yetiştirilen anasonu, ayrıca çeşitli tıbbi bitkileri barındıran bir cinstir.

  • Rhizomatophora (Domuzkuyruğu)

    Rhizomatophora (Domuzkuyruğu)

    Rhizomatophora (Domuzkuyruğu) genellikle ormanlık alanlar ile dere kıyılarında görülen çok yıllık ve rizomlu bir bitkidir.

  • Sanicula (Sanikel)

    Sanicula (Sanikel)

    Sanicula (Sanikel) çoğunlukla ormanlık alanlarda görülen ve genellikle çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Scandix (Kişkiş)

    Scandix (Kişkiş)

    Scandix (Kişkiş) çoğunlukla ekili arazilerde görülen, kısa boylu ve tek yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Seseli (Çaşırgöbeği)

    Seseli (Çaşırgöbeği)

    Seseli (Çaşırgöbeği) iki ya da çok yıllık bitkilerden oluşan ve bazı türleri binlerce yıldır tıbbi amaçlarla kullanılan bir cinstir.

  • Sison (Karamaydanoz)

    Sison (Karamaydanoz)

    Sison (Karamaydanoz) iki yıllık bitkilerden oluşan ve genellikle nemli orman sınırlarında görülen bitkilere sahip bir cinstir.

  • Sium (Derekerevizi)

    Sium (Derekerevizi)

    Sium (Derekerevizi) çoğunlukla sulak alanlarda görülen ve birkaç türü yenilebilir kökleri nedeniyle yetiştirilen bir cinstir.

  • Smyrnium (Yabanikereviz)

    Smyrnium (Yabanikereviz)

    Smyrnium (Yabanikereviz) tıbbi açıdan değerli olan ayrıca sebze olarak da tüketilen türleri barındıran bir cinstir.

  • Taeniopetalum (Hınzırotu)

    Taeniopetalum (Hınzırotu)

    Taeniopetalum (Hınzırotu) özellikle Karadenize kıyısı olan bölgelerde yayılış gösteren ve çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Tordylium (Davulotu)

    Tordylium (Davulotu)

    Tordylium (Davulotu) bazı türleri tıbbi kullanımları nedeniyle meşhur olmuş tek ya da iki yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Torilis (Dercikotu)

    Torilis (Dercikotu)

    Torilis (Dercikotu) genellikle tek yıllık bitkilerden oluşan ve koşullar uygun olduğunda agresif biçimde yayılan türlere sahip bir cinstir.

  • Turgenia (Karaheci)

    Turgenia (Karaheci)

    Turgenia (Karaheci) genellikle tarla sınırlarında görülen ve kısa boylu tek yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir.

  • Visnaga (Hıltan)

    Visnaga (Hıltan)

    Visnaga (Hıltan) genellikle yol kenarı ve tahrip edilmiş alanlarda görülen ve tek yıllık bitkileri barındıran bir cinstir.

Leave a Comment

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Siteye son eklenen taksonlar

Tüm Bitkiler →