Habitat
Sulak alan
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Ağustos
Arazi notu
03 Haziran 2025 • Kandıra • 1 m • Deniz kenarı
Tutankhamun’un mezarında kereviz yaprakları bulunmuştur. Homeros’un İlyada adlı destanında bitkinin at yemi olarak kullanıldığı yazılıdır. Kokusu ve yaprak nedeni nedeniyle cenaze törenlerinde kullanılmıştır. Isthmian oyunlarında galiplere kereviz tacı verilmiştir.
Apium graveolens (Kereviz) yaprakları çiğ ya da pişirilerek tüketilmektedir. Çorbalara tat vermesi için eklenen bitkinin kökü çorba ve salatalarda kullanılmıştır. Tohumlarına ve tohumlarından elde edilen yağa çeşni olarak başvurulmuştur. Apium graveolens (Kereviz) böcek kovucu olarak kullanılmıştır.
Orta Çağ’ın en ünlü romantik trajedilerinden biri olan Tristan ve Isolde efsanesinde, iki aşığın birbirine sonsuza kadar bağlanmasına neden olan aşk iksirinin gizli malzemesinin kereviz suyu olduğu söylenir. Bitki, yüzyıllar boyunca Akdeniz ve Avrupa folklorunda güçlü bir afrodizyak olarak kabul edilmiştir.
Tarihin en ünlü çapkını olarak bilinen Giacomo Casanova’nın, enerjisini ve çekiciliğini korumak için her gün düzenli olarak bol miktarda kereviz çorbası tükettiği ve ziyafetlerinde kerevizi masasından eksik etmediği tarihi kayıtlarda yer alır. 18. yüzyıl Fransa’sında da Kral XV. Louis’nin metresi Madame de Pompadour’un, kralı etkilemek için özel sıcak kereviz püreleri hazırlattığı bilinir.
Kan basıncını düşürür, hazma yardım eder, rahmi uyarır ve iltihap gidericidir. Olgun tohum, bitki ve kökü; müshil, gaz giderici, idrar söktürücü, adet kolaylaştırıcı, süt arttırıcı, yatıştırıcı, uyarıcı ve toniktir. Huzuru ve uykuyu teşvik ettiği ve ayrıca histeri vakalarında faydalı olduğu rapor edilmiştir. Bitkiden elde edilen yağ merkezi sinir sistemi üzerinde sakinleştirici bir etkisi vardır. Kereviz yüksek tansiyonun tedavisinde de etkilidir, bunun yanı sıra romatizma ve böbrek şikâyetlerinin tedavisinde kullanılmıştır.
Bitkinin Türkçe adı olan kereviz Farsça kökenlidir (كرفس) ve bu dilde de aynı bitki için kullanılır.
Antikçağ’da, bir yas bitkisiydi. Mezarların üzerine kereviz yaprakları saçılır, cenaze ziyafetlerinde masalar bu bitkiyle donatılırdı. Hatta Antik Yunan’da bir kişinin durumunun ümitsiz olduğunu ve ölmek üzere olduğunu belirtmek için halk arasında “Sadece kerevize ihtiyacı kalmış” deyimi kullanılırdı.
Modern popüler kültürde kereviz sapı, ünlü Bloody Mary kokteylinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu eşleşme tamamen bir kaza eseri doğmuştur: 1960’larda Chicago’daki lüks bir otelde (The Pump Room) bir müşteri Bloody Mary sipariş eder ancak kokteylini karıştırmak için bir çubuk bulamaz. Masadaki süslemeden kapaptığı bir sap kerevizi kokteyli karıştırmak için kullanır ve ortaya çıkan aromanın mükemmel uyumu sayesinde bu sunum dünya çapında bir klasiğe dönüşür.
Bazı hassas insanlarda dermatite neden olabileceği rapor edilmiştir. Hamilelik esnasında kullanılması önerilmemiştir. Çok miktarda tüketildiğinde zehirli olabileceğine dair raporlar mevcuttur. Ekim için ayrılan tohumların tıbbi amaçla kullanımından kaçınılması tavsiye edilmiştir.
Yabani kerevizin acı ve sert tadı, eski çağlarda onu şüpheli hatta zehirli olarak nitelendirmiş, halk arasında uğursuzlukla anılmasına neden olmuştur. Günümüzdeki tatlı ve gevrek kereviz, İtalya ve Fransa’da 17. yüzyılda başlayan uzun bir seleksiyon sürecinin ürünüdür.
Popüler kültürde kerevizin, negatif kaloriye sahip olduğu, yani onu çiğnerken ve sindirirken harcanan enerjinin, kerevizin kendi kalorisinden daha fazla olduğu iddia edilmektedir. Gerçekte bu bir şehir efsanesidir, kereviz neredeyse %95 oranında sudan oluşur ve lif yapısı oldukça yoğundur.
Fotoğrafları












Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca arı otu anlamına gelir. Kereviz bitkisinin kadim adıdır ve arıların bitkinin çiçeklerine “ilgi duymalarına” işaret eder. Epitet Latince güçlü kokulu anlamına gelir. Bitkinin yoğun kokusuna işaret eder.
Dik, iki ya da çok yıllık bir bitkidir. 30 cm ila 1 metre büyüyebilmektedir. Kazıkkök etlidir. Gövde dik, köşeli ve olukludur. Yapraklar 5 ila 7 arası sayıda yaprakçığa bölünmüştür.
Çiçek kurulu yanal ya da terminal, kısaca saplı ya da da yaprak koltuklarında sapsız, 4 ila 12 arası eşit olmayan kolludur. Bırahte ve ikincil bırahte mevcut değildir. Çanak dişleri körelmiştir. Küçük şemsiyelerde 20 civarı çiçek bulunmaktadır.
Çiçekler yeşilimsi beyaz renklidir. Meyve 1,5 mm uzunluğunda ve genişçe yumurtamsıdır. Apium graveolens dilimizde kereviz adı ile bilinmektedir.