İçeriğe geç
Anasayfa » Oenanthe (Kazayağı)

Oenanthe (Kazayağı)

FLORA NICOMEDIAE • NORTHERN HEMISPHERE

Coğrafi dağılım.

Cins Kuzey Yarımküre’ye özgüdür ancak günümüzde yer yer Güney Yarımküre’de de doğallaşmıştır.

ALEMPlantae
TAKIMApiales
FAMİLYAApiaceae

Bilgi

Psikolojide ve tıpta acı çeken ya da ölmekte olan birinin yüzündeki istemsiz, kasılmış ve ürkütücü tebessümü tanımlamak için kullanılan sardonik gülüş (Risus Sardonicus) teriminin kaynağı Oenanthe crocata türüdür. Antikçağ’da, yaşlı ve kendi kendine bakamayacak durumda olan insanlar bu zehirli bitki yedirilerek ölüme gönderilirdi. Bitki yüz kaslarında öyle şiddetli bir spazma neden olurdu ki, kurbanlar ölürken yüzlerinde korkunç, alaycı bir gülümseme donup kalırdı.

Folklor

Cins adı aynı zamanda Muscicapidae ailesine bağlı Oenanthe kuş cinsinin de adıdır.
Bazı türlerde su altında kalan yapraklarla su yüzeyinin üzerindeki yapraklar birbirinden oldukça farklı (heterofilli) olabilir.

Dikkat

Önerilen kazayağı adı yenebilir bazı bitkilerin ortak adıdır. Kocaeli’nde bu cinse bağlı türlerin kazyak adıyla bilindiğini ve yapraklarının erken dönemde toplanarak hamur işlerine eklendiğini gördük. Birincisi bu cins, dünyanın en ölümcül bitkilerinden bazılarını barındırmaktadır. Maydanozgiller, uzmanı için bile tür teşhisinin zor olduğu bir familyadır. Doğadan kendi başınıza topladığınız hiçbir Oenanthe türünü kesinlikle yemeyin. İkincisi kazayağı adı çok büyük bir olasılıkla bu bitkilerin adı değildi. Maydanozgillerin yaprakları çoğunlukla benzer olduğu için zamanla her bir yörede farklı bitkiler bu adla anılmaya başladı.


ETİMOLOJİ

Cins adını Antik Yunanca şarap çiçeği anlamına gelir ve bu bağlamda çiçeklerinin şarap gibi kokmasına işaret eder. Ancak bazı kaynakların bunun zorlama bir bir yorum olduğu görüşündedir. Kelime ayrıca, üzüm çiçeklerinden elde edilen parfümün de adıdır.

BİLİMSEL TANIM

Oenanthe (Kazayağı) çıplak ve çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir. Kök lifli ya da yumruludur. Yapraklar 1 ila 4 arası teleksidir. Şemsiye çok sayıda, bileşik ve genellikle saplıdır.

Çiçekler erselik ya da bir kısmı erkek iken kalanı erseliktir. Çanak yapraklar belirgin, sivri ve kalıcıdır. Çiçekler beyaz ila kremsi ya da yeşilimsi renklidir.

Meyve çıplak, yumurtamsı ila silindirik ya da küresel ve küçük ya da belirgin kalıcı çanak dişleri ile taçlanmıştır. Bataklık ya da sulak alanlarda bulunurlar.


Kocaeli’ndeki türler

Oenanthe aquatica

Oenanthe aquatica (Deniz rezenesi) genellikle sulak alanlarda görülen, zehirli olmakla birlikte tıbb…

Read More
Oenanthe fistulosa

Oenanthe fistulosa (Kazyak) türünün özelikle rozet yaprakları kazyak adıyla bilinmektedir ve toplana…

Read More
Oenanthe pimpinelloides

Oenanthe pimpinelloides (Deli maydanoz) genellikle nemli bölgelerde görülen ve bazı bölgelerde tüket…

Read More
Oenanthe silaifolia

Oenanthe silaifolia (At tohumu) sulak alanların civarında görülen ve genelde bahar ortasından yaz or…

Read More

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir