Oenanthe silaifolia (At tohumu)

Tanımı

Genellikle 100 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Gövde dik, köşeli, şeritli, çıplak ve içi boştur. Tabanında silindirik çomaksı yumrular bulunmaktadır. Taban yaprakları üçgensi yumurtamsı, 3 ya da 4 teleksi, 30 cm uzunluğunda ve 10 cm genişliğindedir. Uçtaki bölümler şeritsi ya da şeritsi mızraksı ve 17 mm uzunluğundadır. Gövde yapraklarının uçtaki bölümleri şeritsidir. Şemsiyeler terminal ve bazıları yaprak karşılıklıdır. Kol 6 ila 12 adet, uzunlukları eşit ya da değil, 5,5 cm uzunluğunda ve meyve zamanı oldukça kalınlaşmaktadır. Bırahte genellikle mevcut değil ya da 1 ila 4 adet, 8 mm uzunluğunda ve 1 mm genişliğindedir. İkincil bırahte yaklaşık 12 adet, 12 mm uzunluğunda ve 0,5 mm genişliğindedir. Şemsiyecik 30 ila 50 adet çiçek bulundurmaktadır. Meyve silindirik ters koniksi, 3,5 mm uzunluğunda ve 1,5 mm genişliğindedir. Boyuncuk 2,5 ila 3 mm uzunluğundadır. Stilopodyum düz koniksidir. Dilimizde at tohumu adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Akdeniz havzası ile İran arasındaki bölgede yayılış gösterir. Bataklıklar ve sulak alanların kenarında görülen bitki umumiyetle nisan ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi 400 ila 1200 metre arasındaki rakımlarda Derince ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adını Antik Yunanca şarap çiçeği anlamına gelir. Bu bağlamda çiçeklerinin şarap gibi kokmasına işaret eder. Ancak bazı kaynakların bunun zorlama bir bir yorum olduğu görüşündedir. Kelime ayrıca, üzüm çiçeklerinden elde edilen parfümün de adıdır. Epitet Latince Silaum yapraklı anlamına gelir ve açık bir şekilde türün yapraklarının Silaum cinsinin yapraklarına benzemesine işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Oenanthe foliis caulinis fistulosis teretibus”dur.

Kullanımı

Her ne kadar köklerinde zehirli bileşenler bulunsa da bunun seviyesi çok düşüktür ve bu nedenler bazı kaynaklar tarafından güvenli kabul edilmektedir. Otçul hayvanların otlatılmasında herhangi bir zehirlenme vakası rapor edilmemiştir. Ülkemizin bazı bölgelerinde kazyak, kazayağı ya da gazyak adıyla bilinmektedir ve rozet yaprakları toplanarak pişirilmektedir.