İspanya’nın Malaga şehrinde kültürel bir simge olan ve yasemin çiçeklerinin kurutulmuş bir sap üzerine tek tek iğnelenmesiyle yapılan ünlü yapay kokulu çiçek demetine Biznaga denmektedir. Bu geleneksel el sanatının ana iskeletini ve sapını oluşturan kurutulmuş bitki, Visnaga‘dır. Sokaklarda bu kokulu çiçekleri satan geleneksel kıyafetli satıcılara ise Biznageros adı verilir. Bitkinin değeri “Oro, plata, visnaga o nada!” (Altın, gümüş, visnaga ya da hiçbir şey) şeklindeki İspanyol deyiminde de geçmektedir.
Cinse bağlı türler idrar söktürücü özellikleri nedeniyle geleneksel tıpta kullanılmaktadır. Yine bazı türleri görünümleri nedeniyle süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir.
Türkçe yaygın adı olan hıltan Arapça kaynaklı bir kelime gibi gözükmektedir. Bitki Arapçada, kürdan anlamına gelen hılla (خلة) adıyla bilinmektedir. Kelime olasılıkla Antik Mısırca orijinlidir. Meyvelerinden elde edilen füronkromon khellin adıyla bilinmektedir. Geleneksel olarak diş sağlığı ve kürdan amaçlı kullanılmıştır.
Şemsiyeler higroskopik (neme duyarlı) mekanizmaya sahiptir. Hava kuruyken tohumlarını yaymak için tamamen dışa doğru açılan şemsiye kolları, hava nemlendiğinde veya yağmur yağacağında içe doğru sıkıca kapanarak meyveleri korumaya alır.
Visnaga (Hıltan) tek yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir. Gövde kazık köklü olup 20 ila 80 cm boylanabilir. Yapraklar genellikle 20 cm uzunluğunda, 1 ila 3 arası teleksi ve ters yumurtamsı, eliptik ila şeritsi lobludur. Yaprak sapı 1 cm uzunluğundadır. Bunlar çok sayıda şeritsi ila mızraksı bölümlere ayrılmıştır.
Gövde yaprakları 1 ila 2 teleksi ya da üçlü bölünmüştür. Şemsiye bileşiktir. Çiçek durumu sapı 8 ila 14 cm uzunluğudadır ve 2 ila 5 cm uzunluğunda, ince 60 ila 100 adet kolludur.
Çiçek sapı 3 ila 13 mm uzunluğundadır. Çiçekler beyaz ya da sarımsı renklidir ve dışta kalan çiçekler daha büyüktür. Meyve yumurtamsı ila dikdörtgensi-yumurtamsı 2 ila 3 mm uzunluğunda ve sıkıştırılmıştır.
Kocaeli’ndeki türler
Visnaga daucoides (Hıltan) özellikle diş ve diş eti temizliğinde ünlenmiş, ayrıca bazı bölgelerde tü…
Read More