Tanımı
Fabaceae (Baklagiller) otlar, çalılar ve ağaçlardan oluşan bir ailedir. Sıklıkla kök nodüllerinde nitrojen düzenleyici bakteriler bulunmaktadır. Yapraklar almaşlı ya da nadiren karşılıklı dizilişli, iki teleksi, basit teleksi, parmaksı, üçyapraklı ya da basittir. Yaprak sapı ve sitipül mevcuttur ya da değildir. Çiçekler tek ya da çok simetrili, genellikle erselik, salkım, başak, şemsiye halinde ya da tektir. Çanak yapraklar genellikle beş adet, serbest ya da tüpte bitişik, zaman zaman iki dudaklı ve nadiren indirgenmiş ya da körelmiştir. Taç yapraklar genellikle beş adet, çanak yapraklarla eşit parçalı, kiremit ya da kenarları üst üste gelecek biçimde dizili, serbest ya da genellikle kelebeksi (papilionaceus) bir taca doğru farklılaşmıştır.
Üstteki taç yaprak (bayrakçık/vexillum/standart) en dıştaki, iki yanal taç yaprak (kanatçık/ala/wing) paralel düzende ve en alttaki iki taç yaprak (kayıkçık/carina/keel) genellikle alt kenar boşluklarıyla birleşerek bir omurga oluşturmaktadır. Ercik çoğunlukla 10 adet ve serbest ya da genellikle kapalı veya açık bir kılıf oluşturacak şekilde iplikçikleri ile birleşmektedir. Yumurtalık üst durumlu ve tek bölümlüdür. Bölüm başına tohum taslağı tek ya da çok sayıdadır. Meyve bakla (legumen) formunda olup genelde tek ya da iki dikişinden açılmaktadır. Roma’daki Fabius, Lentulus ya da Cicero gibi meşhur son adlar bu aileye izafeten alınmıştır. Fabius->Faba->Bakla. Lentulus->Lens->Mercimek. Cicero->Cicer->Nohut. Piso->Pisum->Bezelye. Aile çok sayıda ekonomik değere sahip bitkiyi ihtiva eder. Papatyagiller ve Orkidegillerden sonra en kalabalık üçüncü ailedir. Yirmi binin üzerinde türü barındırır ve dünyanın büyük bölümünde yayılış göstermektedir.🔗 Öte yandan odunsu türler genelde güney yarımküreye özgüdür.
Kocaeli’ndeki cinsler
-

Acacia (Akasya)
Acacia (Akasya) bazı türleri tüketilen ve çok sayıda türü süs bitkisi olarak bahçe ve peyzajlara dikilen kalabalık bir cinstir.
-

Albizia (Gülibrişim)
Albizia (Gülibrişim) süs bitkisi amaçlı yetiştirilen türlerin yanı sıra tıbbi olarak da kullanılan bitkileri barındıran bir cinstir.
-

Amorpha (Çivitağacı)
Amorpha (Çivitağacı) hem yaprak ve çiçekleri hem de toprak tutucu özellikleri nedeniyle yetiştirilen türleri barındıran bir cinstir.
-

Anthyllis (Çobangülü)
Anthyllis (Çobangülü) genelde alpin çayırlar ile makilik alanlarda görülen kısa boylu bitkilerden oluşan bir cinstir.
-

Argyrolobium (Collik)
Argyrolobium (Collik) büyük ölçüde Afrika’ya özgü olan ve çok yıllık otlar ile çalımsılardan oluşan bir cinstir.
-

Astragalus (Geven)
Astragalus (Geven) otlar ile küçük çalılardan oluşmaktadır, en kalabalık bitki cinsidir ve dünyanın büyük bölümünde yayılış göstermektedir.
-

Biserrula (Tarakyoncası)
Biserrula (Tarakyoncası) bazı bölgelerde yem bitkisi olarak yetiştirilen türleri barındıran küçük bir cinstir.
-

Bituminaria (Katranyoncası)
Bituminaria (Katranyoncası) genelde çalılıklar ve çayırlarda görülen ve top başlı çiçek durumlarına sahip türlerden oluşan küçük bir cinstir.
-

Calicotome (Keçiboğan)
Calicotome (Keçiboğan) genelde denize yakın alanlarda görülen ve sarı çiçekli dikenli çalılardan oluşan bir cinstir.
-

Cercis (Erguvan)
Cercis (Erguvan) neredeyse dairesel yaprakları ve yapraksız sürgünlerden çıkan pembe çiçekleri ile karakteristik olan bir cinstir.
-

Chamaecytisus (Keçitırfılı)
Chamaecytisus (Keçitırfılı) genelde orman sınırları ile çalılık alanlarda görülen ve sarı ya da beyaz çiçekli çalılardan oluşan bir cinstir.
-

Cicer (Nohut)
Cicer (Nohut) mutfak değeri yüksek nohudun yanı sıra, beyaz, mavi ya da mor renkli çiçekli türleri barındıran bir cinstir.
-

Colutea (Patlangaç)
Colutea (Patlangaç) bazı türleri süs bitkisi olarak yetiştirilen ve mesane benzeri meyveleri ile tipik olan bir cinstir.
-

Coronilla (Burçak)
Coronilla (Burçak) genelde taç benzeri çiçek durumları ile karakteristik olan ot ve çalılardan oluşan bir cinstir.
-

Erythrostemon (Zamparabıyığı)
Erythrostemon (Zamparabıyığı) çok sayıda türü süs bitkisi olarak yetiştirilen ve ercik yapısı ile dikkat çeken türlerden oluşan bir cinstir.
-

Galega (Keçisedefi)
Galega (Keçisedefi) genelde çayırlarda görülen ve beyaz, mavi ve pembe renkli çiçekler açan türlerden oluşan bir cinstir.
-

Genista (Borcak)
Genista (Borcak) bir dizi türü süs bitkisi olarak yetiştirilen, ayrıca boya, parfüm ve kahve elde edilen türleri de barındıran bir cinstir.
-

Gleditsia (Gılediçya)
Gleditsia (Gılediçya) gövde ve dallarında dikenler bulundurmaları ile tipik olan ve bazı türleri peyzaj alanlarına dikilen bir cinstir.
-

Glycyrrhiza (Meyan)
Glycyrrhiza (Meyan) bazı türlerinin köklerinden meyan adı verilen tatlı ve aromatik bir madde çıkarılan meşhur bir cinstir.
-

Hippocrepis (Atnalı)
Hippocrepis (Atnalı) genelde işlenmemiş arazilerde görülen ve at nalını andıran meyveleri ile tipik olan türleri barındıran bir cinstir.
-

Lathyrus (Mürdümük)
Lathyrus (Mürdümük) çok sayıda türü gıda amaçlı yetiştirilen, ayrıca bir dizi türü de süs bitkisi olarak dikilen bir cinstir.
-

Lotus (Gazalboynuzu)
Lotus (Gazalboynuzu) beş yaprakçıklı, genelde sarı ya da beyaz çiçekler açan ve kısa boylu olan bitkilerden oluşan bir cinstir.
-

Lupinus (Acıbakla)
Lupinus (Acıbakla) bir dizi gıda amaçlı yetiştirilen türün yanı sıra süs bitkisi olarak satılan bitkileri barındıran bir cinstir.
-

Medicago (Karayonca)
Medicago (Karayonca) bir dizi türü yem bitkisi olarak kullanılan, genelde kısa boylu ve sarı renkli çiçekler açan kalabalık bir cinstir.
-

Melilotus (Taşyoncası)
Melilotus (Taşyoncası) kumarin nedeniyle tatlı yonca olarak bilinen ve genelde çayırlarda görülen türleri barındıran bir cinstir.
-

Onobrychis (Korunga)
Onobrychis (Korunga) bir dizi türü yem bitkisi olarak yetiştirilen, ayrıca arıcılık için de faydalı olan bitkileri barındıran bir cinstir.
-

Ononis (Kayışkıran)
Ononis (Kayışkıran) genelde ekili arazilerin civarında görülen ve bazı türleri mesane ile böbrek şikâyetlerinde kullanılan bir cinstir.
-

Ornithopus (Kuşayağı)
Ornithopus (Kuşayağı) yem bitkisi olarak yetiştirilen ve beyaz ila pembe ya da sarı renkli çiçekler açan bitkileri barındıran bir cinstir.
-

Phaseolus (Fasülye)
Phaseolus (Fasülye) ekonomik bağlamda oldukça önemli bir cinstir ve çok sayıda türü gıda amaçlı yetiştirilmektedir.
-

Robinia (Yalancıakasya)
Robinia (Yalancıakasya) kısa sürede geniş koloniler oluşturabilen ve bazı bölgelerde istilacı kabul edilen türleri barındıran bir cinstir.
-

Scorpiurus (Koyundücüğü)
Scorpiurus (Koyundücüğü) sarı renkli çiçekler açan, kısa boylu ve yem bitkisi olarak yetiştirilen türleri barındıran küçük bir cinstir.
-

Senna (Sinameki)
Senna (Sinameki) büyük ölçüde güney yarımküreye özgü olan ve çok sayıda türü süs bitkisi olarak yetiştirilen bir cinstir.
-

Sesbania (Sesbanya)
Sesbania (Sesbanya) genelde sulak alanların civarında görülen ve bazı türleri süs bitkisi olarak yetiştirilen bir cinstir.
-

Sophora (Acımeyan)
Sophora (Acımeyan) bazı türleri süs bitkisi olarak yetiştirilen ve halihazırda taksonomik durumu netlik kazanmamış olan bir cinstir.
-

Spartium (Katırtırnağı)
Spartium (Katırtırnağı) genelde makilik alanlarda görülen ve bazı bölgelerde istilacı tür olarak kabul edilen monotipik bir cinstir.
-

Styphnolobium (Sofora)
Styphnolobium (Sofora) bazı türleri peyzaj alanlarına dikilen ve beyaz ya da menekşe renkli çiçekler açan fanerofitlerden oluşan bir cinstir.
-

Trifolium (Yonca)
Trifolium (Yonca) çok sayıda türü hem yem bitkisi hem de toprağı dengelemek için yetiştirilen kozmopolit bir cinstir.
-

Trigonella (Çemenotu)
Trigonella (Çemenotu) özellikle mutfak değeri yüksek çemeni barındıran ve aromatik bitkilerden oluşan görece kalabalık bir cinstir.
-

Tripodion (Kumtırfılı)
Tripodion (Kumtırfılı) yamaçlarda görülen ve çanağın şişkin yapısı ile tipik olan tek yıllık bitkilerden oluşan monotipik bir cinstir.
-

Vicia (Fiğ)
Vicia (Fiğ) burçak, mercimek ve bakla gibi binlerce yıldır tüketilen ekonomik değeri yüksek bitkileri barındıran bir cinstir.
-

Vigna (Börülce)
Vigna (Börülce) börülce, maş, karnıkara, mungo ve azuki gibi ekonomik değeri yüksek bir dizi yenilebilir bitkiyi barındıran bir cinstir.
-

Wisteria (Morsalkım)
Wisteria (Morsalkım) dünyanın büyük bölümünde özellikle duvarlarda süs bitkisi olarak yetiştirilen türleri barındıran meşhur bir cinstir.
Leave a Comment