Tanımı
Ononis (Kayışkıran) genellikle 30 ila 60 cm büyüyebilen tek ya da çok yıllık otlar ile çalılardan oluşan bir cinstir. Basit salgılı ya salgısız tüylü ya da nadiren tüysüzcedirler. Gövdeler dik, tabandan itibaren dallı ve zaman zaman dikenlidir. Yapraklar 1 ila 3 yaprakçıklı, nadiren tek teleksidir ve yaprakçıklar genellikle dişlidir. Çiçekler koltuklarda, tek ya da iki ila üç arası sayıdadır. Çanak çan biçiminde ya da nadiren tüpsü olup dişleri tüpten daha uzundur. Taç yapraklar sarı, beyaz, pembe ya da mor renkli olup 1 ila 2 cm uzunluğundadır. Meyve dikdörtgensi ila baklavamsı, 8 ila 9 mm uzunluğunda, kalıcı çanak ile eşit uzunlukta ya da onun hafifçe aşmakta ve ucu gagalıdır. Tohumlar meyve başına 2 ya da 3 adet, böbreksi, kahverengi ila siyah renkli ve pürüzsüz ya da kabarcıklıdır. Cins Kuzey Afrika ve Avrasya’ya özgüdür ancak günümüzde Avustralya ve Amerika kıtalarına da dağılmıştır.🔗
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca eşeğin işine yarar anlamına gelir. Cinse bağlı bazı türlerin sivri dikenleri vardır ve bu nedenle sadece eşekler tarafından tercih edilirler. Cins için önerilen Türkçe isim kayışkıran, muhtemelen yabancı dillerdeki karşılığından çıkarılmıştır. Cinse bağlı türlerin sert gövdeleri ekili arazilerde tırmığın işlemesini güç hale getirirler.
Kocaeli’ndeki türler
-

Ononis mitissima (Köse kayışkıran)
Ononis mitissima (Köse kayışkıran) genelde deniz kenarında görülen ve bahar ortasından yaz başına kadar çiçek açan tek yıllık bir bitkidir.
-

Ononis pusilla (Yaltak dikeni)
Ononis pusilla (Yaltak dikeni) genelde çalılık alanlarda görülen ve bahar sonundan yaz ortasına kadar çiçek açan çok yıllık bir bitkidir.
-

Ononis reclinata (Şeytantaburesi)
Ononis reclinata (Şeytantaburesi) genelde çalılık alanlarda görülen ve bahar ortasından yaz başına kadar çiçek açan tek yıllık bir bitkidir.
-

Ononis spinosa subsp. leiosperma (Kaşık kıran)
Ononis spinosa subsp. leiosperma (Kaşık kıran) ekili arazilerin civarında görülen ve bahar sonundan yaz sonuna kadar çiçek açan bir bitkidir.
-

Ononis viscosa subsp. breviflora (Siyek dikeni)
Ononis viscosa subsp. breviflora (Siyek dikeni) çalılık alanlarda görülen ve bahar sonundan yaz ortasına kadar çiçek açan bir bitkidir.
Leave a Comment