Lotus (Gazalboynuzu)

Özet

Lotus (Gazalboynuzu) beş yaprakçıklı, genelde sarı ya da beyaz çiçekler açan ve kısa boylu olan bitkilerden oluşan bir cinstir.

Hiyerarşi

Plantae

Bitkiler

Fabales

Bakla takımı

Fabaceae

Baklagiller

Tanımı

Lotus (Gazalboynuzu) tek ya da çok yıllık otlar ile çalımsılardan oluşan bir cinstir. Yapraklar teleksi ve genellikle beş yaprakçıklıdır. Yaprakçıklar düz, en alttaki ikisi diğerlerinden farklıdır. Kulakçık minik ve dökülücüdür. Çiçek durumu tek ya da çok çiçekli ve genellikle şemsiye biçimlidir. Çanak tüpsü ve uzunlukları neredeyse aynı olan beş dişlidir. Taç yapraklar çıplak ve sarı, pembe, kırmızı, mor ya da beyaz renklidir. Bayrakçık dikdörtgensi ters yumurtamsı, kanatçıklar dikdörtgensi ve pençeli, kayıkçık kavisli ve sivri ya da gagalı uçludur. Yumurtalık sapsız ya da kısa saplı, silindirik ve çok sayıda tohum taslaklıdır. Meyve düz, dikdörtgensi ya da şeritsi, genellikle silindirik ve genellikle bükülen 2 valf tarafından açılmaktadır. Tohumlar küresel ya da mercimek biçimindedir. Cins eski dünya ile Avustralya’da yayılış gösterir ancak günümüzde Amerika kıtasında da doğallaşmıştır. Lotus berthelotii süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Bitki şüpheyi simgeler. [Harita, Sinonimler, Türler]

Etimoloji

Cins adının etimolojisi açık değildir. Lotus Antikçağda çok sayıda bitkinin ortak adıdır ve bunların içinde Lotus corniculatus (gazel boynuzu) da mevcuttur. Örneğin Plinius bir hünnap türü olan Zizyphus lotus’un adını lotus olarak aktarmaktadır. Yine bir nilüfer türü olan Nelumbo nucifera, günümüzde de lotus çiçeği adı ile bilinmektedir. Plinius’a göre gerçek lotus, Zizyphus lotus türüdür. Bölgenin misafirperverliği ile ünlü halkı da lotus yiyenler olarak bilinir. Lotus yiyenler ile ilgili Homer’in Odisseus’un adlı eserinde de bilgi mevcuttur. Aynı aileye bağlı Melilotus officinalis (kokulu yonca) türü de antikçağ da lotus adı ile bilinmekteydi ve bilimsel adında da lotus kelimesi korunmuştur. Özetle Roma’da meyvesi hoş kokulu ve tatlı olan meyvelerin lotus olarak anılması sıradandır. Örneğin Celtis australis (çitlembik) de lotus olarak bilinir.

Kocaeli’ndeki türler

Lotus herbaceus

Lotus herbaceus

Zehirli yonca

Lotus tenuis

Lotus tenuis

İnce gazelboynuzu

Lotus palustris

Lotus palustris

Su gazalboynuzu

Lotus graecus

Lotus graecus

Ak kaplanotu

Lotus corniculatus

Lotus corniculatus

Gazelboynuzu

Lotus ornithopodioides

Lotus ornithopodioides

Civcivayağı

Lotus alpinus

Lotus alpinus

Alp gazalboynuzu