Lathyrus (Mürdümük)

Tanımı

Lathyrus (Mürdümük) tek ya da çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir. Salgısız tüylüdürler. Gövde kanatlı ya da köşeli ve zaman zaman sarılıcıdır. Yapraklar çift teleksi ya da parmaksıdır ve bir sivri bir uçla ya da sülük ile biterler. Yaprakçıklar 1 ila 8 arası sayıda çift halinde ve düzdür. Kulakçık düz ya da nadiren dişlidir. Çanak düzenli ya da düzensizdir. Çiçekler koltuklarda salkım halinde ya da tektir. Bırahte genellikle minik, dökülücü ve ikincil bırahte mevcut değildir. Yumurtalık neredeyse sapsız ya da saplı ve birkaç ya da çok sayıda tohum taslaklıdır.

Boyuncuk kavisli, sıklıkla düzleştirilmiş, uç bölümünde katı, çoğunlukla üst bölümde sakallı, nadiren çıplak, tepecik terminal ve top başlıdır. Meyve şeritsi dikdörtgensi, düzleştirilmiş ya da silindiriktir. Tohumlar küresel ya da köşeli, zaman zaman düzleştirilmiş ve pürüzsüz ya da buruşuktur. Cins özellikle ılıman kuşaklar olmak üzere dünyanın büyük bölümünde yayılış gösterir. Cinse bağlı çok sayıda tür gıda amaçlı ve/veya süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Bazı türlerin tohumları zehirlidir ve aşırı tüketimleri ciddi sorunlara yol açabilir.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca çok tutkulu anlamına gelir. İlk defa Theophrastus tarafından kullanılmıştır ve cinse bağlı bazı türlerin afrodizyak oldukların yönündeki inanışa işaret eder. Cinsin Türkçe adı mürdümük Farsça kökenlidir ve olasılıkla mercimek için kullanılmıştır. Bu kelime ayrıca Farsçada gözbebeği anlamına gelir, mercimek tohumları ile gözbebeği arasında yüzeysel bir benzerlik mevcuttur.

Kocaeli’deki türler