Lathyrus (Mürdümük)

Özet

Lathyrus (Mürdümük) çok sayıda türü gıda amaçlı yetiştirilen, ayrıca bir dizi türü de süs bitkisi olarak dikilen bir cinstir.

Hiyerarşi

Plantae

Bitkiler

Fabales

Bakla takımı

Fabaceae

Baklagiller

Tanımı

Lathyrus (Mürdümük) tek ya da çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir. Salgısız tüylüdürler. Gövde kanatlı ya da köşeli ve zaman zaman sarılıcıdır. Yapraklar çift teleksi ya da parmaksıdır ve bir sivri bir uçla ya da sülük ile biterler. Yaprakçıklar 1 ila 8 arası sayıda çift halinde ve düzdür. Kulakçık düz ya da nadiren dişlidir. Çanak düzenli ya da düzensizdir. Çiçekler koltuklarda salkım halinde ya da tektir. Bırahte genellikle minik, dökülücü ve ikincil bırahte mevcut değildir. Yumurtalık neredeyse sapsız ya da saplı ve birkaç ya da çok sayıda tohum taslaklıdır.

Boyuncuk kavisli, sıklıkla düzleştirilmiş, uç bölümünde katı, çoğunlukla üst bölümde sakallı, nadiren çıplak, tepecik terminal ve top başlıdır. Meyve şeritsi dikdörtgensi, düzleştirilmiş ya da silindiriktir. Tohumlar küresel ya da köşeli, zaman zaman düzleştirilmiş ve pürüzsüz ya da buruşuktur. Cins özellikle ılıman kuşaklar olmak üzere dünyanın büyük bölümünde yayılış gösterir. Cinse bağlı çok sayıda tür gıda amaçlı ve/veya süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Bazı türlerin tohumları zehirlidir ve aşırı tüketimleri ciddi sorunlara yol açabilir. [Harita, Sinonimler, Türler]

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca çok tutkulu anlamına gelir. İlk defa Theophrastus tarafından kullanılmıştır ve cinse bağlı bazı türlerin afrodizyak oldukların yönündeki inanışa işaret eder. Cinsin Türkçe adı mürdümük Farsça kökenlidir ve olasılıkla mercimek için kullanılmıştır. Bu kelime ayrıca Farsçada gözbebeği anlamına gelir, mercimek tohumları ile gözbebeği arasında yüzeysel bir benzerlik mevcuttur.

Kocaeli’ndeki türler

Lathyrus odoratus

Lathyrus odoratus

Itırşahi

Lathyrus aureus

Lathyrus aureus

Koru mürdümüğü

Lathyrus digitatus

Lathyrus digitatus

Tavşan kanı

Lathyrus venetus

Lathyrus venetus

Ebem burçağı

Lathyrus laxiflorus

Lathyrus laxiflorus

Deli burçak

Lathyrus undulatus

Lathyrus undulatus

İstanbul nazendesi

Lathyrus sphaericus

Lathyrus sphaericus

Çam burçağı

Lathyrus palustris

Lathyrus palustris

Dere şokılı

Lathyrus hirsutus

Lathyrus hirsutus

Kaba mürdümük

Lathyrus annuus

Lathyrus annuus

Dağdırılcası

Lathyrus aphaca

Lathyrus aphaca

Yabani mürdümük

Lathyrus nissolia

Lathyrus nissolia

Çimen burçak

Lathyrus setifolius

Lathyrus setifolius

Büllü baklası

Lathyrus cicera

Lathyrus cicera

Bayır fiyi

Lathyrus sativus

Lathyrus sativus

Mürdümük

Lathyrus ochrus

Lathyrus ochrus

Gambilya