Tanımı
Halihazırda bazı kaynaklarda Pisum sativum adı ile geçmektedir. Genellikle 10 cm ila 2 metre büyüyebilen sarılıcı bir bitkidir. Yaprakçıklar 1 ila 4 arası çift halinde ve düz ya da dişlidir. Kulakçık 1,5 ila 8 cm uzunluğunda ve eğikçe yumurtamsıdır. Çiçek kurulu 1 ila 3 arası sayıda çiçek taşır. Meyve 4 ila 7 cm uzunluğunda ve dikdörtgensi ila şeritsidir. Dilimizde bezelye adı ile bilinmektedir.
Gözlem bilgileri
Lathyrus oleraceus doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir ancak mutfak değeri nedeniyle günümüzde dünyanın tamamında yetiştirilmektedir. Bahçeler, tarlalar ve yol kenarında görülen bitki umumiyetle mayıs ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1000 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.
Harita | Sinonimler | Herbaryum
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca çok tutkulu anlamına gelir. İlk defa Theophrastus tarafından kullanılmıştır ve cinse bağlı bazı türlerin afrodizyak oldukların yönündeki inanışa işaret eder. Cinsin Türkçe adı mürdümük Farsça kökenlidir ve olasılıkla mercimek için kullanılmıştır. Bu kelime ayrıca Farsçada gözbebeği anlamına gelir, mercimek tohumları ile gözbebeği arasında yüzeysel bir benzerlik mevcuttur. Epitet Latince sebze anlamına gelir. Türün, yenilebilir olmasına işaret eder.
Kullanımı
Olgun olmayan tohumluklar ve tohumlar çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Olgun tohumlar protein bakımından zengindir. Tohumları toz haline getirilerek çeşitli cilt sorunlarında kullanılmıştır. Tohumları gebelik önleyici, fungustatik ve sperm öldürücüdür.
Bağırsakları yumuşatır, idrarı söktürür, cilde sağlıklı bir görünüm verir, âdet söktürür, fetüsü dışarı çeker ancak gaza neden olur. Özellikle haşlanmışı balla uygulanırsa testis iltihapları, deri döküntüsü, uyuz, cilt altına yayılan siğil ve kötü yaralar için iyidir. DI 2-104.
Fotoğrafları
Lathyrus oleraceus Lam. | Fl. Franç. 2: 580 (1779).
Leave a Comment