Nasıl tanırım?
Çiçeklerin güz mevsiminde açması, yaprakların çiçek zamanı bulunmaması, sıkapanın yer altında ve yaprakların şeritsi olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Taşlık, çalılık
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Eylül – Kasım
Arazi notu
04 Eylül 2024 • Körfez • 320 m • Çayır
Toprağın altında kalan çiçekleri ile kendi kendini tozlaştırabilmektedir (kleistogami). Zaten böceklerin az olduğu mevsimde çiçek açan bitki bir de hava koşullarının var olan böceklerin uçmasına engel olduğunda, hiç çiçek açmadan yeraltında tohum üretebilir.
Soluk sarı renkli çiçekleri sonbaharda yalnızca 3-5 gün kadar kısa bir süre boyunca açar. Üstelik çiçekler yerden sadece birkaç santimetre yükseklikte olduğu ve etrafındaki bitki örtüsü arasında kaybolduğu için fark edilmeleri oldukça zordur. Çiçekleri güz mevisiminde açması ve tohumlarını bahar mevsiminde dağıtması sıradışı bir özelliktir.
Dilimizde sonbaharda çiçek açan soğanlı bitkiler genelde yayladan ayrılış zamanının geldiğini çağrıştıran isimlere sahiptir. Bu bitki için önerilen tavuk çiçeği adına dair bir bilgimiz yok. Olasılıkla ekinlerin hasat edildikten sonra tavukların bu alanlarda serbestçe gezmelerine izin verilen bir dönemde çiçek açması ile bağlantılıdır.
Bu tür Avrupa’da bazı ülkelerde koruma altındadır. Güz mevsiminde çiçek açan nadir bitkilerdendir, yapılaşma, piknik ve tarım baskısı altındadır. Ayrıca tohumdan çiçek açmaya ulaşması için en az beş yıl gerekmektedir. Üstelik soğan oluşturma kapasitesi de düşük olup yılda yalnızca 1 ya da 2 soğan üretmektedir Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Fotoğrafları







Türkiye gözlemleri
Cins 6 Ocak 1761 – 20 Aralık 1838 yılları arasında yaşamış Çekyalı bitki bilimci Kaspar Maria von Sternberg’a adanmıştır. Bitki fosilleri ile ilgili öncü çalışmalara imza atmıştır ve bu nedenle Paleobotani’nin babası kabul edilir. Epitet Latince Colchicum çiçekli anlamına gelir ve açık bir şekilde çiçeklerinin Colchicum (acıçiğdem) türlerine, renk bakımından değil ancak biçim bakımından benzemesine işaret eder. Biz bitkiyi, Colchicum micranthum ve Colchicum turcicum ile aynı bölgede ve aynı günde gözlemledik.
Sternbergia colchiciflora soğanı genellikle 0,5 ila 1,5 cm çapındadır. Yapraklar 3 ila 6 arası sayıda, şeritsi, düzdür ve çiçeklerden sonra görülürler.
Sıkapa hayli küçük olup, sadece 1,5 cm uzunluğundadır ve bir bölümü çiçeklenme toprak altındadır. Bırahte 2 ila 4 cm uzunluğundadır. Çiçekler sapsız ve sarı renklidir. Çiçek örtüsü tüpü 1,8 ila 2,7 cm uzunluğundadır ve bölümleri darca ters mızraksıdır.
İplikçik çoğunlukla 4 ila 8 mm uzunluğundadır. Dilimizde tavukçiçeği adı ile bilinmektedir.