Sternbergia lutea (Kara nergis)

Tanımı

Soğanı 2 ila 4 cm çapındadır. Yapraklar 4 ila 6 arası sayıda, parlak yeşil renkli, oldukça darca mızraksı, tepeye doğru kademeli olarak sivrilir. Bunlar güz başında ortaya çıkar ve kış boyunca kalırlar. Bırahte 3 ila 6 cm uzunluğunda, zaman zaman tepede iki parçalıdır. Çiçekler koyu sarı renkli ve sapsızdır. Çiçek örtüsü tüpü 5 ila 20 mm uzunluğunda, bölümler ters mızraksı ila ters yumurtamsı, 3 ila 5,5 cm uzunluğunda ve 1 ila 2,1 cm genişliğindedir. İplikçik 1,5 ila 3,5 cm uzunluğundadır. Yapraklar deri kızartıcı ve toniktir. Bitki harici olarak romatizma tedavisinde kullanılmıştır. İnsanlar dahil hayvanlar için zehirlidir. Deri ve gastrointestinal tahrişe; yanma, ağız ülseri, ishal ve kusmaya neden olabileceği rapor edilmiştir. Hamilelik esnasında uzak durulmalıdır. Dilimizde karanergis, göçgöç çiçeği, sarı çiğdem ve kurbağa çiçeği adları ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Sternbergia lutea doğal olarak Akdeniz havasından orta Asya’ya kadar olan bölgede yayılış gösterir. Bahçeler ve ekilmiş arazilerinin yakınlarında görülen bitki umumiyetle eylül ve kasım ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1000 metreye kadar olan rakımlarda İl genelinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Alttürler | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins 6 Ocak 1761 – 20 Aralık 1838 yılları arasında yaşamış Çekyalı bitki bilimci Kaspar Maria von Sternberg’a adanmıştır. Bitki fosilleri ile ilgili öncü çalışmalara imza atmıştır ve bu nedenle Paleobotani’nin babası kabul edilmektedir. Epitet Latince sarı anlamına gelir. Açık bir şekilde Çiçeklerinin koyu sarı rengine işaret eder. Gelgelelim Sternbergia cinsi içinde çiçeklerin sarı olması alışılmadık bir durum değildir. Bitki ilk olarak sarı çiçeklerin nadir görüldüğü Amaryllis cinsine bağlıydı. Bitki için kullanılan göç göç& adı, bitkinin çiçeklenme dönemi ile ilgilidir. Çünkü bitkinin çiçek açması havaların soğumaya başladığına işaret eder. Bu da yayladakilere göç etmeleri gerektiğini söyler.