Amaryllidaceae (Nergisgiller)


Dolaşım

BitkilerKuşkonmaz takımı › Nergisgiller

Genel bilgiler

Büyük bölümü çok yıllık; rizom, yumru, kormus, soğanlı bitkiler ya da nadiren dikenli tırmanıcılardan oluşan bir ailedir. Aile adını, ülkemizde doğal olarak görülmeyen Amaryllis cinsinden almaktadır.

Yapraklar tabanda ya da gövdede bulunur. Çiçekler bileşik salkım, salkım, şemsiye ya da yalancı şemsiye biçiminde ya da tek olarak görülür.

Aileye bağlı bazı türler yaygın olarak olarak sebze olarak tüketilmekte (soğan, sarımsak, pırasa, vb.), bazıları ise süs bitkisi olarak (nergis, kardelen, süs soğanı vb.) ticareti yapılmaktadır. Aile dünyanın büyük bölümünde yayılış göstermektedir.

Aile anahtarı

Çok yıllık otlar ya da nadiren çalı ve ağaç benzeri, sıklıkla soğanlı, kormuslu, rizomlu ya da yumrulu bitkilerden oluşan bir ailedir. Yapraklar tabanda ya da gövdede, sıklıkla dar, kenarları düz ya da dikenlidir. Çiçek kurulu terminal bir başak, şemsiye, salkım, bileşik salkım ya da çiçekler tek haldedir. Çiçekler erselik, tek ya da çok simetrilidir. Çiçek örtüsü bölümler 6 adet, iki halkada, serbest ya da kısa bir tüpte kaynaşık, taçlı ya da taçsızdır. Ercik 6 adettir ve çiçek örtüsü boğazına ya da bölümlerin tabanına eklenmiştir; iplikçikler zaman zaman tabanda kaynaşık; başçık sırttan ya da tabandan bağlı ve çoğunlukla içe dönüktür. Yumurtalık alt durumlu, 3 bölümlü; pilasentalanma eksendedir. Boyuncuk ince; ercik stigma top başlı ya da 3 lobludur. Meyve kapsül ya da nadiren üzümsüdür. Tohumlar besidokuludur.

Allium (Soğan)
1. Yapraklar tabanda, çiçekler sarı, beyaz, yeşil ya da bu renklerin çeşitli tonlarında
-2. Soğan ya da yumrulu otsu çok yıllıklar; sıkapa 1 metreden daha uzun değil ve yapraklar da dikenli değil
–3. Çiçekler tek ya da 2 ila 15 arası sayıda şemsiye halinde; ercik 1; kök soğan formunda
—4. Taç tüp formunda mevcut
—-5. Ercikler taçtan tamamen serbest 7. Narcissus (Nergis)
—-5. Ercikler, iplikçiklerin alt bölümü ile taca yapışık, üst bölüm ve başçıklar serbest, tacı aşar 8. Pancratium (Kumzambağı)
—4. Taç mevcut değil
—-6. Çiçekler genellikle sarı renkli, asla baş aşağı sarkık değil 3. Sternbergia (Karanergis)
—-6. Çiçekler her zaman beyaz renkli ve baş aşağı sarkık
—–7. Çiçek örtüsü bölümlerinin tamamı ± benzer; başçıklar sivri çıkıntılı değil 4. Leucojum (Gölsoğanı)
—–7. Çiçek örtüsü bölümleri farklı, içtekiler derin girintili ve dıştakilerden çok daha kısa; başçıklar sivri çıkıntılı 5. Galanthus (Kardelen)

Literatür

Exposition des Familles Naturelles 1: 134. 1805. J.St.-Hil.