Tanımı
Rubiaceae (Kökboyagiller) tek ya da çok yıllık ot ile sarmaşıklar, çalılar ve ağaçlardan oluşan bir ailedir. Gövdeler silindirik ya da dört köşeli ve dikensiz ya da nadiren dikenlidir. Yapraklar karşılıklı ya da nadiren halkavi dizilişli, basit ya da nadiren dişli ve sitipüllüdür. Bırahte vardır ya da yoktur. Çiçekler genellikle 4 ila 5 bölümlüdür. Çanak dört ya da beş ve nadiren daha çok sayıda loblu, tüp çoğunlukla yumurtalığa bitişik, aya dört ya da beş loblu ya da dişlidir. Taç dört ya da beş adet, hunimsi, çansı ya da , tabaksı ve lobları bükülmüştür. Ercikler genellikle taç lobları ile aynı sayıda ve aynı uzunluktadır.
Yumurtalık alt durumlu, genellikle iki bölümlü ya da nadiren 3, 5 ya da daha çok bölümlüdür. Tohum taslağı bölüm başına tek ya da daha çok sayıdadır. Boyuncuk basit ya da dallı, tepecik şeritsi, ipliksi, top başlı ya da iki lobludur. Meyve bölümlü ya da perdeli kapsül, üzümsü ya da eriksi formdadır. Tohumlar nadiren kanatlıdır. Aile dünyanın büyük bölümünde yayılış gösterir.🔗 Aileye bağlı Coffea (kahve) cinsi ekonomik olarak oldukça önemlidir. Rubia (Kökboyası) cinsi boya elde etmek için yetiştirilirken, Gardenia (Gardenya), Ixora (Orman sardunyası) ve Pentas (Beşiz çiçeği) cinsleri popüler süs bitkileridir.
Kocaeli’ndeki cinsler
Asperula (Belumotu)
Asperula (Belumotu) genelde ormanlık alanların civarında görülen ve genellikle tacın dört parçalı yapısı ile tipik olan bir cinstir.
Crucianella (Haçotu)
Crucianella (Haçotu) çoğunlukla ince yapılı, kısa boylu ve gösterişsiz çiçekler açan türlerden oluşan bir cinstir.
Cruciata (Sarılıkotu)
Cruciata (Sarılıkotu) halkavi dizilişli dört adet yaprak ve sarının çeşitli tonlarındaki çiçekleri ile karakteristik olan küçük bir cinstir.
Cynanchica (Şaşıotu)
Cynanchica (Şaşıotu) genelde beyaz ile pembe tonlarında çiçekler açan ve çok yıllık otlar ile nadiren odunsu bitkilerden oluşan bir cinstir.
Galium (Yapışkanotu)
Galium (Yapışkanotu) istilacı potansiyeli yüksek bir dizi türü barındıran ve genelde çiçekleri küçük olan kalabalık bir cinstir.
Pentas (Mısıryıldızı)
Pentas (Mısıryıldızı) yarı tropikal bir cins olmakla birlikte günümüzde bir dizi türü yaygın olarak süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir.
Rubia (Kökboyası)
Rubia (Kökboyası) Antikçağ ve Ortaçağ’da eski dünyada ekonomik açıdan değerli kırmızı boyanın kaynağı olan türleri barındıran bir cinstir.
Sherardia (Gökörenotu)
Sherardia (Gökörenotu) zaman zaman etli köklerinden kırmızı boya elde edilmiş ve istilacı potansiyeli yüksek olan monotipik bir cinstir.
Theligonum (Kuşyüreği)
Theligonum (Kuşyüreği) genelde gösterişsiz çiçekler açan ve kayalık bölgelere yakın görülen tek yıllık otlardan oluşan bir cinstir.
Valantia (Örenotu)
Valantia (Örenotu) genelde gösterişsiz çiçekler açan ve kısa boylu tek ya da çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir.
