İçeriğe geç
Anasayfa » Theligonum (Kuşyüreği)

Theligonum (Kuşyüreği)

FLORA NICOMEDIAE • EUXINE-MEDITERRANEAN-FAR EAST

Coğrafi dağılım.

Cins Akdeniz havzası ve Uzakdoğu’ya özgüdür.

ALEMPlantae
FAMİLYARubiaceae

Bilgi

Cins çok uzun süre kendi adına taşıyan bir ailede (Cynocrambaceae) idi. Bu aile ise mevcut durumundan hayli uzak bir yerde, Euphorbiaceae ile Amaranthaceae arasında bir yerde konumlandırılmıştı. Ancak modern moleküler DNA çalışmaları ile mevcut durumuna gelmiştir.
Cins için önerilen kuşyüreği adı, Briza maxima için de önerilmiştir. Mükerrer kayıt olduğu için, bana kalırsa bitkinin kadim adı olan köpek lahanası ile değiştirilmelidir.

Folklor

Plinius, kadınların cinsel ilişki öncesinde bu bitkiden yemeleri halinde çocuklarının kız olacağına inanıldığını ve bu nedenle theligonum (kız tohumu) denildiğini aktarmıştır. Ama o bu inanışı, Mercurialis cinsi için kaydetmiştir. İsimler bir yerde karışmış olmalı.

Dikkat

Bitkilere köpek lahanası denirdi. Çünkü taze yaprakları yenirdi ancak lahana kadar kıymetli değildi.
Theligonum japonicum, Japon bilim insanları tarafından ilk kez yeni bir tür olarak tanımlanan ve uluslararası geçerliliği olan bir bilimsel isimle yayınlanan bitkidir. Bu nedenle neredeyse Japon botaniğinin miladı kabul edilmektedir.


ETİMOLOJİ

Cins adı Antik Yunanca dişi tohum anlamına gelir. Bitkileri yiyen kadınların çocuğunun kız olacağına yönelik inanışa bir göndermedir.

BİLİMSEL TANIM

Theligonum (Kuşyüreği) etli ve tek yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Gövdeler ince, lifli köklü, tabandan itibaren dallı, hafifçe etli ve 10 ila 20 cm uzunluğundadır. Gövde ve dallar zayıf ve çıplak ya da seyrek biçimde kısa sert tüylüdür. Yapraklar saplı, baklavamsı yumurtamsı ya da neredeyse üçgensi yumurtamsı, uzun bir sapa doğru daralıcı ve kenarları sert tüylüdür.

Sitipüller zarsı, yaprak sapı tabanında birleşmiş ve kenarları düz ya da dişlidir. Üst yaprakların koltuklarındaki çiçekler erkek, alt yaprakların koltuklarındaki çiçekler dişi ve ortaya doğru olanlar ise karışıktır. Erkek çiçeklerin örtüsü darca eliptik dilsi, 2 ila 3 mm uzunluğunda ve genellikle çiçek zamanında sonra kıvrılan iki bölümlüdür.

İplikçikler iplik benzeri ve 1,5 ila 2 mm uzunluğunda, şeritsi, bükük başçıklardan daha kısadır. Dişi çiçekler neredeyse sapsız, minik ve saydam zarsıdır. Yumurtalık tek ve tabandadır. Meyve fındık benzeri bir üzümsü olup sıkıştırılmış ve neredeyse küreseldir. Tohumlar u harfi biçiminde ve besidokuları etlidir.


Kocaeli’ndeki türler

Theligonum cynocrambe

Theligonum cynocrambe (Kuşyüreği) genelde kayalık alanlarda görülen ve kış sonundan bahar ortasına k…

Read More

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir