İçeriğe geç
Anasayfa » Ericaceae (Fundagiller)

Ericaceae (Fundagiller)

FLORA NICOMEDIAE • COSMOPOLITAN

Coğrafi dağılım.

Ericaceae, yaklaşık 124 ila 130 cins ve 4.000 ila 4.500 türü kapsayan ve dünya genelinde geniş bir yayılış gösteren bir ailedir. Türler, asidik turba bataklıkları, fundalıklar, çalılık alanlar ve dağ ormanları için tipiktir.

ALEMPlantae
TAKIMEricales
01

Rhododendron çiçeklerinin nektarından beslenen arıların ürettiği deli bal, içindeki grayanotoksin maddesi nedeniyle insanı halüsinasyonlara sürükleyebilir.

02

Erica ve Calluna, İskoç kültürünün kalbidir. Yüzyıllarca İskoçlar tarafından yatak, çatı, süpürge ve funda birası (Heather Ale) yapımında kullanılmıştır.

03

Monotropa klorofillerini tamamen kaybetmiştir. Fotosentez yapamaz, bunun yerine mantar ortakları aracılığıyla besin elde eder.

04

Madrid’in resmi armasında bir kocayemiş ağacına uzanan ayı figürü yer alır. Antik Roma’da ise ağacın dalları kutsal kabul edilir ve evlerin girişine asılırdı.


Bilgi

Dünyanın en kaliteli ve pahalı tütün pipoları, Erica arborea‘nın toprak altında kalan kök yumrularından yapılır. Bu odun, bitkinin asidik topraklardaki mineralleri emmesi sayesinde ateşe inanılmaz derecede dayanıklıdır, kolay kolay yanmaz ve tütüne harika, hafif odunsu bir aroma katar.
Nepal’in Himalayalarında Apis laboriosa (Himalaya dev bal arısı), yüksek rakımlı Rhododendron türlerinden kırmızı, toksik bal üretir; Gurung halkı bu balı tıbbi ve halüsinojenik amaçlarla tüketir, bazen avcılık öncesi güç verici olarak kullanır.

Ekoloji

Orta ve Güney Amerika’nın tropikal dağlarında yetişen bazı parazitik Ericaceae türleri, tozlaşmak için yarasaları kullanır. Bu bitkilerin çiçekleri, yarasaların yön bulmak için çıkardığı sonar dalgalarını (ekolokasyon) akustik bir ayna gibi geri yansıtan özel bir anatomik yapıya sahiptir.
Bazı Ericaceae türleri, topraktaki alüminyumu dokularında biriktirme yeteneğine sahiptir.
Familya genelinde iridoid bileşikler yaygındır, bunlar otçullara karşı savunmada rol oynar.

Folklor

Modern sağlıklı yaşam trendlerinin başrolünde olan yaban mersini (Vaccinium), antioksidan popülaritesi sayesinde günümüzde smoothie’lerden kozmetik kremlerine kadar kullanılmaktadır.
Besin açısından fakir, asidik topraklarda başarıyla hayatta kalırlar. Bunu iki temel stratejiyle başarır. 1-) Mikoriza Simbiyozu: Kökleri, topraktaki mantarlarla erikoid mikoriza adı verilen özel bir simbiyotik ilişki kurar. Bu mantarlar, bitkiye besin ve su sağlar, bitki de mantara karbonhidrat verir. 2-) Yaprak Stratejisi: Çoğu Ericaceae türü herdem yeşildir. Bu, her yıl yeni yaprak üretme maliyetinden kaçınmalarını sağlar. Bu da besin açısından fakir ortamlarda hayati bir avantajdır.


BİLİMSEL TANIM

Ericaceae (Fundagiller) ot, çalı, sarmaşık ya da ağaçlardan oluşan bir ailedir. Gövde dik ya da yatık yükselici ila sürünücü ve çıplak ya da tüylü iken bazı türlerde gövde görülmemektedir. Yapraklar genellikle gövdede, zaman zaman tabanda rozet halinde, almaşlı, zıt çiftler halinde ya da halkavi dizilişlidir ve kenarları genellikle düzdür. Bazı türlerde yapraklar körelmiş ya da mevcut değildir.

Çiçek durumu koltuklarda ya da terminal, genellikle salkım halinde ve nadiren tektir. Çiçekler genellikle 4 ila 5 parçalıdır. Çanak yapraklar mevcut değil ya da 2 ila 7 adet ve serbest ya da tabanda bitişiktir. Taç yapraklar 2 ila 8 adet, nadiren mevcut değil ya da körelmiş ve serbest ya da bitişiktir.

Taç mevcut değildir ya da kaşıksı ila borazansı, çansı, silindirik, küresel ya da testimsidir. Ercikler 2 ila 10 adet ve iplikçikler serbesttir. Meyve kapsül formunda ve kendi kendine açılmaktadır ya da üzümsü olup kendi kendine açılmamaktadır. Tohum meyve başına 1 ila 1000 adettir. Bunlar bronz, sarı ya da kahverengi, elipsoit, yumurtamsı, küresel, mekiksi ya da dikdörtgensidir.


Kocaeli’ndeki cinsler

Arbutus unedo

Arbutus (Kocayemiş) yenilebilir meyveleri ve kabuklarını dökme biçimleri ile kuzey yarımkürede kültü…

Calluna vulgaris

Calluna (Süpürgeçalısı) ekosistem için oldukça önemli olan, ayrıca süs bitkisi olarak da yetiştirile…

Erica carnea

Erica (Funda) kültürel değeri yüksek olan ve çok sayıda türü süs bitkisi olarak yetiştirilen kalabal…

Monotropa hypopithys

Monotropa (Sarıkuşyuvası) genelde ormanlık alanlarda görülen ve hayatta kalabilmeleri mantarlara bağ…

Rhododendron ponticum

Rhododendron (Ormangülü) çok sayıda türü süs bitkisi olarak yetiştirilen ve bazı bölgelerde kültürel…

Vaccinium corymbosum

Vaccinium (Ayıüzümü) tüketilebilir meyveleri nedeniyle bir dizi ekonomik değeri yüksek türü barındır…

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir