İçeriğe geç
Anasayfa » Rhododendron (Ormangülü)

Rhododendron (Ormangülü)

FLORA NICOMEDIAE • NORTHERN HEMISPHERE

Coğrafi dağılım.

Cins Avrasya ve Kuzey Amerika’ya özgüdür.

ALEMPlantae
TAKIMEricales
FAMİLYAEricaceae

Bilgi

Nepal’in Himalayalarında Apis laboriosa (Himalaya dev bal arısı), yüksek rakımlı Rhododendron türlerinden kırmızı, toksik bal üretir; Gurung halkı bu balı tıbbi ve halüsinojenik amaçlarla tüketir, bazen avcılık öncesi güç verici olarak kullanır.
Aztek uygarlığında önemli bir süs bitkisiydi.
Rhododendron arboreum, Nepal’in resmi ulusal çiçeğidir.
Çin folklorunda, bitkiler, Dujuan ile ilişkilendirilir. Efsaneye göre, imparatorun haksız yere öldürülen karısı, Dujuan kuşuna dönüşür. Kuş, ağlarken döktüğü kan damlaları, Rhododendron çiçeklerine dönüşür.

Folklor

Çin’de bazı türleri yüzyıllardır kanlı dizanteri, baş ağrısı, astım, öksürük, mide ağrısı ve iltihap tedavisinde kullanılmaktadır.
Çin’in Naxi halkının yaratılış efsanesinde, büyük tufandan sonra ilk büyüyen ağaç Rhododendron’dur; bu nedenle Naxi’ler için kutsal ağaç olarak kabul edilir. Hayaletleri ve kötü ruhları evlerinden kovmak için yapraklarını yakarlar.
Japonya’nın Tōmi bölgesinde, bir kız her gece 15 kilometre yürüyerek sevgilisine kavuşur. Köylerin büyükleri bu ilişkiyi onaylamaz. Sevgililer son kez bir dağ zirvesinde buluşup birlikte atlayarak hayatlarına son verir. Dökülen kanlarının, aşağıdaki tarlalarda açan kırmızı orman güllerine dönüştüğüne inanılmaktadır.

Dikkat

Rhododendron çiçeklerinin nektarından beslenen arıların ürettiği deli bal, içindeki grayanotoksin maddesi nedeniyle insanı halüsinasyonlara sürükleyebilir.
Birçok herdem yeşil ormangülü türü, kışın hava sıcaklığını ölçmek için adeta bir termometre gibi davranır. Hava sıcaklığı donma noktasının altına düştüğünde, yapraklar kendilerini korumak ve nem kaybını önlemek için rulo gibi içe doğru kıvrılır ve aşağı sarkar. Hava ısındığında ise tekrar eski düz formuna kavuşur.


ETİMOLOJİ

Cins adı Antik Yunanca gül ağacı anlamına gelir. Çiçek yapısının Rosa (gül) cinsini andırmasına atıftır.

BİLİMSEL TANIM

Rhododendron (Ormangülü) 10 cm ila 30 metre büyüyebilen, her dem yeşil ya da yaprak dökücü çalılar ya da küçük ağaçlardan oluşan bir cinstir. Gövdeler dik ve sürgünler tüylü ya da çıplaktır. Yapraklar almaşlı dizilişli, saplı, 1 ila 50 cm uzunluğunda, derimsi ila zarsı, tabanı kamamsı, yuvarlak ya da küt ve kenarları düzdür.

Kış tomurcukları genellikle iri ve kiremitsi pulludur. Çiçek durumu genellikle tepede, dökülücü tomurcuk pulları tarafından çevrelenmiş ve 3 ila 35 çiçeklidir. İkincil bırahteler 2 adet, kahverengimsi, pul benzeri ve tabandadır. Çiçekler genellikle beş parçalı ve çok simetrilidir.

Çanak yapraklar serbest ya da tabanda birleşik ve küçüktür. Ercikler 5 ila 12 adet ve içkin ya da uzunca aşkındır. Meyve kapsül formunda, uzatılmış ve genellikle yumurtamsı ila silindiriktir. Tohum meyve başına yüzden daha fazla sayıda, düzleştirilmiş elipsoit ila mekiksi, çoğunlukla kuyruklu ve kanatlıdır.


Kocaeli’ndeki türler

Rhododendron ponticum

Rhododendron ponticum (Kumar) genelde orman sınırlarında görülen ve bahar başından yaz sonuna kadar …

Read More

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir