Coğrafi dağılım.
Asphodelaceae familyası Akdeniz havzası, Afrika, Asya ve Avustralya’da yayılış gösterir. Ancak günümüzde çok sayıda türü süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir.
Ailenin üç alt familyasını birleştiren en belirgin ortak kimyasal özellik, anthraquinon pigmentlerinin varlığıdır. Bu maddeler Aloe‘nin acı sarı özünden, bağırsak uyarıcı ilaçlara kadar geniş bir yelpazede karşımıza çıkmaktadır.
Aileye bağlı Xanthorrhoea (çimen ağacı) cinsinin reçinesi, I. Dünya Savaşı döneminde patlayıcı madde üretiminde kullanılmak üzere Alman ajanlar tarafından büyük miktarlarda satın alınmıştır. Dönemin deneyleri bu reçineyi içeren patlayıcıların dinamitten daha güçlü olduğunu ortaya koymuştu.
Haworthia cinsine bağlı bazı türler, aşırı sıcaklardan korunmak için neredeyse tamamen toprağın altına gömülü yaşamaktadır. Yapraklarının sadece en üst uç kısımları toprağın üstündedir ve bu uçlar tamamen şeffaftır. Bunlara pencereli yaprak adı verilmektedir. Güneş ışığı bu camlardan içeri girerek toprağın altındaki yeşil kısımlarda fotosentez yapılmasını sağlamaktadır.
Çim Ağaçları (Xanthorrhoea), hayatta kalmak için orman yangınlarına ihtiyaç duymaktadır Bu bitkiler yangın geçirip dış kabukları tamamen kömür gibi kapkara olana kadar çiçek açmazlar. Yangından hemen sonra, küllerin arasından devasa çiçek sapları fırlatarak adeta küllerinden doğarlar.
Türkiye’de bazı türlerin köklerinden çiriş adı verilen toz elde edilmektedir. Bu toz suyla karıştırıldığında güçlü bir tutkala dönüşmektedir. Bu yapıştırıcı hem ciltçilik hem de ayakkabıcılık endüstrisinde kullanılmıştır.
Asphodelaceae (Çirişotugiller) genellikle sukulent formda olan otlardan ya da nadiren tırmanıcılar ile ağaçlardan oluşan bir ailedir. Yeraltı organları genellikle rizom ya da yumrulu olup bunlar lifli, içi sarı renkli ve silindiriktir. Yapraklar tabanda rozet halinde, tabanları kılıflı, mızraksı, şeritsi, tepede sipsivridir.
Çiçek durumu bileşik salkım ya da basit, terminal ya da koltuklarda, çiçek sapı tek ve basit bir bırakte ile çevrilmiş, çiçek durumu sapı çoğunlukla çıplaktır. Çiçekler erselik, sapları sıklıkla eklemli ve tek ya da çok simetrili olup pembe, beyaz, yeşimilsi, turuncu, sarı ya da kırmızı gibi çeşitli renklerdedir. Tepaller altı adet, serbest ya da kaynaşıktır. Ercik altı adet, serbest ya da hafifçe çiçek örtüsüne kaynaşıktır. İplikçik çıplak ya da sivilcelidir. Meyve kapsül ya da nadiren üzümsüdür. Tohumlar, genellikle siyah renkli, yumurtamsı ya da uzunlamasına olup aril ile çevrilidir ve zaman zaman kanatlıdır.
Kocaeli’ndeki cinsler
Aloe (Sabır) bir dizi türü tıbbi olarak kullanılan, ayrıca çok sayıda türü de süs bitkisi olarak yet…
Read MoreAsphodeline (Deliçiriş) etli kökleri ve yaz başında açan kokulu çarpıcı çiçekleri olan türleri barın…
Read MoreAsphodelus (Çiriş) bazı türleri tüketilen, ayrıca çok sayıda türü de süs bitkisi olarak yetiştirilen…
Read MoreBulbine (Kedikuyruğu) güney yarımküreye özgü olmakla birlikte bir dizi türü süs bitkisi olarak kuzey…
Read MoreHemerocallis (Güngüzeli) bilinen en eski süs bitkileri barındıran bir cinstir ve popülerliğini günüm…
Read MoreKniphofia (Fenerçiçeği) gösterişli çiçek salkımları nedeniyle bir dizi süs bitkisi olarak yetiştiril…
Read MorePhormium (Çalıketeni) günümüzde özellikle peyzaj alanlarını çeşitlendirmek için dikilen popüler süs …
Read More





