İçeriğe geç
Anasayfa » Aloe (Sabır)

Aloe (Sabır)

    FLORA NICOMEDIAE • AFRICA–ARABIA–INDIA

    Coğrafi dağılım.

    Cins, Afrika, Arap yarımadası ve Hindistan’a özgüdür ancak günümüzde hem tıbbi hem de süs bitkisi değeri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde yetiştirilmektedir.

    01

    Boyları, birkaç santimetre uzunluğundaki minik türlerden, 15 metreyi aşabilen dev ağaçlara kadar geniş bir çeşitlilik göstermektedir.

    02

    Cinse bağlı türler su kaybını minimuma indirmek için geceleri nefes almaktadır. Gözeneklerini sadece geceleri açarak karbondioksiti alır ve depolarlar. Gündüz geldiğinde ise güneş ışığını kullanarak bu depolanan karbondioksiti besine çevirirler. Bu da onları yatak odalarında yetiştirilmek için ideal bitkilerden biri yapmaktadır.

    03

    Kalın ve etli yaprakları, kurak dönemlerde kullanılmak üzere su depolamalarını sağlar. Yaprakların üzerindeki mumsu tabaka hem su kaybını engeller hem de güneş ışınlarını yansıtır. Ancak su deposu olmaları onları susuz kalan hayvanların hedefi haline getirir. Yapraklarının kenarlarındaki keskin dişler ve dikenler de bu tehdide karşı geliştirilmiştir.

    04

    Yaprakları, iki farklı bölgeden elde edilen ve birbirinden çok farklı etkilere sahip iki ayrı ürün sunmaktadır. Yaprağın iç kısmında bulunan, berrak ve jöle kıvamındaki tabaka %99 oranında sudan oluşur ve cilt yanıkları, kesikler ile böcek ısırıklarında iyileştirici olarak haricen kullanılmıpştır. İçerdiği polisakkaritler sayesinde yara üzerinde koruyucu bir bariyer oluşturur ve yeni doku oluşumunu hızlandırır. Yaprağın yeşil kabuğunun hemen altındaki tabakada bulunan, acı ve sarı renkli lateks ise güçlü bir müshil etkisine sahiptir ve sindirim sorunlarına karşı yüzyıllardır kullanılmıştır.


    Bilgi

    Kristof Kolomb günlüğünde, insan için vazgeçilmez olan dört bitkiyi şöyle sıralamıştır: “Buğday besler, üzüm neşelendirir, zeytin uyum sağlar ve aloe iyileştirir”.
    Yaprağını ortadan ikiye kestiğinizde veya kırdığınızda, bitki kısa süre içinde hasar alan bölgeyi kapatmak için özel bir sıvı salgılar. Bu sıvı havayla temas ettiği an kurur ve yaprağın üzerinde koruyucu bir kabuk oluşturur. Bu sayede bitki, öz suyunun dışarı akmasını ve hasar alan bölgenin enfeksiyon kapmasını engeller. Bu, bizdeki kanın pıhtılaşmasını andıran sürece benzemektedir.

    Folklor

    Bazı türleri Afrika’nın çeşitli bölgelerinde ulusal bitki ilan edilmiştir ve ticaretleri yasaklanmıştır.
    Yine bazı bölgelerde her bitkinin altında bir elmas bulunduğuna dair inanış vardır. Ancak bitkiler kutsal kabul edildiği için nadiren yerlerinden sökülürler.

    Dikkat

    Yapraklarındaki jel insanlar için bir şifa kaynağı olsa da, yaprağın kabuğunun altındaki sarı renkli lateks (aloin maddesi) insanlar için güçlü bir müshil etkisine sahiptir hem de kedi ve köpekler için zehirlidir.


    ETİMOLOJİ

    Cins adı İndomalaya dillerinde Aquilaria malaccensis gibi bitkilerden elde edilen reçineyi tanımlamak için kullanılmıştır. Kelime daha sonra Semitik dillere alluh adıyla geçmiş ve ardından Antik Yunancada aloe halini almıştır.

    BİLİMSEL TANIM

    Aloe (Sabır) ot, çalı ve ağaçlardan oluşan bir cinstir. Genellikle hayli etli olan yaprakları ile sıkı rozetler oluşturmaktadır. Gövdeler sıklıkla indirgenmiş ancak zaman zaman iyi gelişmiştir. Yapraklar gövdeye sarılıcı, kalın, sukulent, daima çıplak, kenarları çoğunlukla sert dikennli ya da dişli ve uçları keskin biçimde sivridir.

    Çiçek durumu terminal, yükselici ila dik bir salkım halinde ve sıklıkla dallıdır. Çiçek durumu sapı genellikle iyi gelişmiştir. Bırahteler kalıcı ve kuruzarsıdır. Çiçek sapı genellikle çiçek örtüsünden çok kısadır. Çiçek örtüsü genellikle sarı, kırmızı, turuncu ya da nadiren yeşilimsi ya da beyazımsı, silindirik ila 3 köşeli ve zaman zaman hafifçe kavislidir. Bölümleri genellikle birleşerek bir tüp oluşturmaktadır.

    Ercikler 6 adet olup çiçek örtüsünün tabanına yerleşmiş ve genellikle aşkındır. İplikçikler bizsidir. Yumurtalık 3 bölümlüdür. Boyuncuk ipliksidir. Tepecik küçüktür. Meyve bölümlü bir kapsüldür. Tohumlar üç köşeli ya da düz ve sıklıkla kanatlıdır.


    Kocaeli’ndeki türler

    Bir yanıt yazın

    E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir