Nasıl tanırım?
Kocaeli’nin doğal bitkisi değildir ve Kocaeli’nin iklim koşullarında yıl boyunca dışarıda tutulması da mümkün değildir. Bitki Kocaeli’nde oldukça meşhur olmakla birlikte sadece saksılarda ve bazen yaz mevsiminde bahçelerde görmek mümkündür. Ayrıca zaman zaman zincir marketlerde satışa da çıkarılmaktadır. Biz bu örneği bir seranın içinde gördük, oldukça gelişmişti ve bolca çiçek açmıştı.
Habitat
Balkon, bahçe, sera
Statü
Doğallaşmış
Çiçeklenme
Mart – Haziran
Arazi notu
05 Nisan 2026 • Karamürsel • 5 m • Sera
Antik Mısır’da o kadar değerliydi ki firavunlarla birlikte mezarlara konulurdu. Kleopatra’nın güzelliğini korumak için jeliyle yapılan banyolarda yıkandığına inanılmıştır. Efsaneye göre, Aristoteles’in öğrencisi Büyük İskender, savaşta yaralanan askerlerini tedavi etmek için o dönemde aloe (Aloe perryi) ile ünlü olan Sokotra adasını ele geçirmiştir.
Genç bireylerin yapraklarının üzerinde belirgin beyaz benekler bulunmaktadır. Bitki olgunlaştıkça ve güneş ışığı aldıkça beyaz benekler kaybolmaktadır. Beneklerin kaybolması aslında bitkinin hasta olduğu anlamına gelmez, aksine büyüdüğünü gösterir.
Kristof Kolomb günlüğünde, insan için vazgeçilmez olan dört bitkiyi şöyle sıralamıştır: “Buğday besler, üzüm neşelendirir, zeytin uyum sağlar ve aloe iyileştirir”.
Bitki için kullanılan sabır adı, gerçekten de sabretmek fiili ile ilgilidir. Arapçada dayanmak, katlanmak anlamına gelen bu kelime, iyileşmek için bitkinin acı tadına katlanılmasına işaret etmektedir.
Vücudumuzun ihtiyaç duyduğu 22 amino asitten 20’si jelinde bulunmaktadır. Klasik çağda yara iyileştirici etkisi ile meşhur olan bitkinin bu özelliği, ABD’nin Japon şehirleri Hiroşima ve Nagazaki’ye toplu kıyım amaçlı attığı atom bombalarından yaralananların yanık tedavisinde gözlemlenen etkilerle yeniden gündeme geldi. 1968’de jelin stabilizasyonu gerçekleştirildi ve bu sayede ürün dünya çapında taşınabilir hale geldi.
Yaprağını ortadan ikiye kestiğinizde veya kırdığınızda, bitki kısa süre içinde hasar alan bölgeyi kapatmak için özel bir sıvı salgılar. Bu sıvı havayla temas ettiği an kurur ve yaprağın üzerinde koruyucu bir kabuk oluşturur. Bu sayede bitki, öz suyunun dışarı akmasını ve hasar alan bölgenin enfeksiyon kapmasını engeller. Bu, bizdeki kanın pıhtılaşmasını andıran sürece benzemektedir.
Yaprakları, iki farklı bölgeden elde edilen ve birbirinden çok farklı etkilere sahip iki ayrı ürün sunmaktadır. Yaprağın iç kısmında bulunan, berrak ve jöle kıvamındaki tabaka %99 oranında sudan oluşur ve cilt yanıkları, kesikler ile böcek ısırıklarında iyileştirici olarak haricen kullanılmıpştır. İçerdiği polisakkaritler sayesinde yara üzerinde koruyucu bir bariyer oluşturur ve yeni doku oluşumunu hızlandırır. Yaprağın yeşil kabuğunun hemen altındaki tabakada bulunan, acı ve sarı renkli lateks ise güçlü bir müshil etkisine sahiptir ve sindirim sorunlarına karşı yüzyıllardır kullanılmıştır. Bu doz aşımında insanlar için tehlikeli olabileceği gibi kedi ve köpekler için zehirlidir.
Bu ayrıca bitkiyi kendi başınıza herhangi bir tıbbi amaçla kullanmamanız gerektiği anlamına da gelmektedir. Çünkü jelle birlikte lateksi de kullanabilirsiniz ancak lateksin kanserojen olduğuna dair bir takım raporlar bulunmaktadır. Jel de dahilen kullanılmamalıdır. Zaten tadı aşırı acıdır ve neredeyse insanı kusmaya zorlamaktadır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı İndomalaya dillerinde Aquilaria malaccensis gibi bitkilerden elde edilen reçineyi tanımlamak için kullanılmıştır. Kelime daha sonra Semitik dillere alluh adıyla geçmiş ve ardından Antik Yunancada aloe halini almıştır. Epitet Latince gerçek anlamına gelmektedir ve bu bitkinin Antikçağ’da kullanılan aloe ile aynı bitki olduğunu vurgulamaktadır. Öte yandan hem Antik hem de Ortaçağ’da, örneğin Aloe perryi gibi taksonlar da aloe olarak kullanılmaktaydı.
Sukulent bir bitkidir. Tabanı odunsudur. Gövdeler kısadır ve sık sık sürgünler vererek yoğun kümeler oluşturmaktadır.
Yapraklar neredeyse tabandadır. Bunlar fidelerde ve yeni sürgünlerde iki sıralı, dik, soluk yeşil renkli, şeritsi mızraksı, 15 ila 30 cm uzunluğunda, 4 ila 5 cm genişliğinde, kenarları seyrek biçimde dikenli dişli ve uçları 2 ya da 3 adet dişlidir. Çiçek durumu dik ve 60 ila 90 cm uzunluğundadır.
Çiçek durumu sapı 2 cm kalınlığındadır. Salkım 30 ila 40 cm uzunluğunda, 5 ila 6 cm genişliğinde, zaman zaman 1 ya da 2 adet yükselici dallı ve çok sayıda çiçeklidir. Bırahteler beyazımsı, geniş biçimde mızraksı, 5 ila 7 adet damarlı ve sivri uçludur. Çiçekler geriye kıvrıktır. Çiçek örtüsü soluk sarı renkli olup kırmızı beneklidir. Ercikler aşkındır. Dilimizde sabır ve aloe adlarıyla bilinmektedir.