İçeriğe geç
Anasayfa » Arum (Yılanyastığı)

Arum (Yılanyastığı)

FLORA NICOMEDIAE • MEDITERRANEAN–EUROPE–CENTRAL ASIA

Coğrafi dağılım.

Cins, Avrasya ve kuzey Afrika’ya özgüdür.

ALEMPlantae
FAMİLYAAraceae
01

Cinsin ilginç bir tozlaşma stratejisi vardır: Çiçekler açıldıktan sonra bitkiler, hayli kötü olan bir koku yayarlar. Bu kötü koku, kötü kokulu atıkları arayan (dışkı gibi) çeşitli böcekleri bitkiye davet eder. Erkek çiçeklerin üzerinde bir tüy halkası vardır. Buraya konan böcekler tüyler tarafından hapsedilir’ ardından erkek çiçekler polenleri serbest bırakır ve dişi çiçekler tozlaştıktan sonra böcek serbest bırakılır.

02

Bazı türler güz aylarında yapraklarını çıkarmaya başlar ve kış boyunca yeşil kalır. Yapraklarında doğal bir antifriz görevi gören glikol ve gliserol benzeri maddeler üretmeleri nedeniyle donlara karşı dayanıklıdırlar.

03

Isı üretimi, bitkiler aleminde görülen en hızlı ısınma oranlarından biridir. Koçanın uç kısmı, kısa sürede büyük miktarda nişastayı yakıp enerjiyi sadece ısı olarak açığa çıkarır. Bu ısı, kokunun etrafa yayılmasından çok daha fazlasını yapar. Aynı zamanda böcekler için termal bir işaret ışığı görevi de görür.

04

Çiçek sapları kısa olan türlerin, görünmeleri güç olduğu için daha güçlü kokular yayar. Uzun olanların kokuları ise genelde daha hafiftir.


Bilgi

Bazı türlerin yapraklarındaki koyu mor-siyah benekler tartışma konusudur. Bir hipoteze göre böcek yumurtalarını taklit ederek otçulları uzak tutmaktadır. Başka bir görüşe göre ise orman zemininde gölge etkisi yaratarak fotosentetik verimliliği artırmaktadır.

Folklor

Eskiden bitkiler vaktinden önce ve çok fazla kırmızı meyve verdiğinde, kışın çok sert ve karlı geçeceğine inanılırdı.

Dikkat

Cinse bağlı türlerin tüm parçaları, iğne benzeri kalsiyum oksalat kristalleri içerdiği için çiğ haldeyken oldukça zehirlidir. Bu kristaller ağız, dil ve boğaza saplanarak şiddetli yanma ve şişmeye neden olmaktadır.
Genelde sonbaharda olgunlaşan parlak kırmızı-turuncu meyve kümeleri göz alıcıdır ancak çocuklar için ciddi zehirlenme riski taşır. Kuşlar ise bu meyveleri sindirebilir ve böylece tohumları yayar.


ETİMOLOJİ

Cins adının kökeni belli değildir. Antik Yunanca nar bülbülü anlamına gelen aros (ἄρον) kelimesinden türetilmiş olabilir. Bitki yüzeysel olarak kuş yuvasını andırmaktadır. Bunu doğrular biçimde, cinse bağlı bazı türler İngilizce’de cuckoo pint olarak bilinir.

BİLİMSEL TANIM

Arum (Yılanyastığı), rizomlu ya da yumrulu çok yıllık ve 20 ila 60 cm arasında boylanabilen bitkilerden oluşan bir cinstir. Yapraklar saplı ve olgunlaştıklarında tebersi ya da oksu olup 10 ila 55 cm uzunluğundadır.

Sıpata meyveler oluşmadan önce çoğunlukla solar. Çiçek durumu bir koçanda dizilidir ve koçan 10 ila 40 cm uzunluğundaki belirgin biçimde beyaz, sarı, kahverengi ya da mor renklerde olan sıpata tarafından çevrilidir.

Meyveler küme halinde olup parlak turuncu ya da kırmızı renklidir. Tohumlar elipsoit ila ters yumurtamsıdır.


Kocaeli’ndeki türler

Arum euxinum

Arum euxinum (Nivik) genellikle nemli ve gölgeli orman altlarında görülen gösterişli ve süs bitkisi …

Read More
Arum italicum

Arum italicum (Yılanekmeği), yaprakları zehirli olan ancak ülkemizde yer yer tüketilen, ayrıca tıbbı…

Read More
Arum maculatum

Arum maculatum (Yılanyastığı), süs bitkisi olarak yetiştirilen, ayrıca bazı bölgelerde yumrusu tüket…

Read More

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir