Nasıl tanırım?
Sıpata ayasının beneksiz ve tüpün içinin koyu mor renkli olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Kayalık alanlar, ormanlar, ıslak çayırlar
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Nisan – Haziran
Arazi notu
15 Mart 2026 • Başiskele • 1000 m • Kayalık
Cinsin genelinin yaydığı kötü kokunun aksine bu takson kokusuzdur. Yine aykırı bir özellik olarak yumrusu dikey konumdadır.
Bitki için önerilen nivik adı, Ermenice orijinli olup aslında Arum maculatum türünden yapılan yemeğin adıdır.
Cinsin tüm türleri gibi çiğ haldeyken oldukça zehirli kimyasallar içerir. Bitkinin keskin tadı ve içindeki iğne benzeri kalsiyum oksalat kristalleri, ağız, dil ve boğazda şiddetli tahrişe, hatta solunum güçlüğüne neden olabilir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adının kökeni belli değildir. Antik Yunanca nar bülbülü anlamına gelen aros (ἄρον) kelimesinden türetilmiş olabilir. Bitki yüzeysel olarak kuş yuvasını andırmaktadır. Bu doğrultuda, cinse bağlı bazı türler İngilizce’de cuckoo pint olarak bilinmektedir. Epitet Latince Karadeniz anlamına gelir ve açık bir şekilde türün yayılış gösterdiği floral bölgeye işaret eder.
Yumru dikeydir. Yaprakların sapı 15 ila 20 cm uzunluğunda ve sıklıkla morumsudur. Aya dikdörtgensi tebersi, 5 ila 11 cm uzunluğunda, 2 ila 5 cm genişliğinde ve küt ila sivri uçlu olup çok kısa taban lobları bulunmaktadır. Sıkapa 18 ila 45 cm uzunluğunda ve daima yaprak saplarından uzundur. Sıpata dışarıda morumsu ya da yeşilimsi morumsu, tabana doğru daha koyu, içeride mor kenarlı beyaz renkli, sıklıkla külahlı, 6,5 ila 11 cm uzunluğunda ve 1,5 ila 4 cm genişliğindedir. Tüp 1,5 ila 3 cm uzunluğunda ve içeride koyu mor renklidir. Ayası yumurtamsı mızraksı ve sivri ya da sipsivri uçludur.
Koçan 4,5 ila 7 cm uzunluğunda ve sıpatanın 0,5 ila 0,9 katı uzunluğundadır. Dişi çiçek durumu 6 ila 10 mm uzunluğunda, alttaki verimsiz bölge 2 ila 3,7 mm uzunluğunda, erkek bölge 1,5 ila 4 mm uzunluğunda, 2 ila 3,5 mm genişliğinde ve üstteki verimsiz bölge3 ila 7 mm uzunluğundadır.
Verimsiz iplikçikler kırmızımsı mor ya da menekşe renkli, alttaki 2 ila 3 mm uzunluğunda ve üstteki 4 ila 5 mm uzunluğundadır. Tırnak sapsız, çok ince, 2,5 ila 4,5 cm uzunluğunda ve 1,5 ila 2 mm uzunluğundadır. Dilimizde nivik adı ile bilinmektedir.