İçeriğe geç
Anasayfa » Alismatales (Kurbağakaşığı takımı)

Alismatales (Kurbağakaşığı takımı)

FLORA NICOMEDIAE • COSMOPOLITAN

Coğrafi dağılım.

Alismatales takımı, sucul ve yarı sucul kapalı tohumluların en büyük kladı olarak bilinen, eski bir bazal monokot takımıdır. 14 familyada 4.500’den fazla türü barındırmaktadır. Bu takım oldukça kozmopolittir. Antarktika hariç her kıtada bulunur ve hem tatlı su sulak alanlarını hem de deniz kıyı ekosistemlerini kapsamaktadır.

ALEMPlantae
01

Birçok türü su altında çiçek açar ve tozlaşma su altında gerçekleşir. Bu nedenle çoğunlukla gözlemlenmeleri ve teşhis edilmeleri güçtür.
Aldrovanda vesiculosa, Venüs sinekkapanına benzer bir mekanizmayla küçük su canlılarını yakalar. Bu özellik takım içinde çok nadirdir.

02

Deniz çayırları, tatlı sudan tuzlu suya geçerek gerçek deniz ortamında yaşayabilen tek çiçekli bitki grubudur. Hatta Posidonia oceanica 8 km uzunluğunda koloniler oluşturup binlerce yıl yaşayabilir.
Triantha occidentalis, etçil bir bitkidir. Sapındaki yapışkan tüylerle küçük böcekleri yakalar ve salgıladığı enzimlerle onları sindirerek besin ihtiyacını karşılar.

03

Diğer tek çeneklilerden farklı olarak bu takımın üyeleri, yapraklarında üç veya daha fazla paralel ana damara sahiptir.
Takımdaki birçok türün meyveleri elaiosome denilen özel bir yağ dokusu içermektedir. Karasal türlerde bu yapı karıncaların tohumlarını dağıtmasına yardımcı olurken, sucul türlerde bu işi akıntılar yapmaktadır.

04

Bazı türlerde polen tüpü, diğer bitkilere kıyasla şaşırtıcı derecede hızlı uzar. Çünkü su altında tozlaşma sırasında polenin dişi organa kısa sürede ulaşması gerekmektedir.
Dünyanın en büyük ve en kötü kokan çiçek yapılarından birine sahip olan Ceset Çiçeği (Amorphophallus titanum), bu takımdaki Araceae familyasının bir üyesidir. Çürüyen et gibi kokarak leş sineklerini kendine çeker.


Bilgi

Bu takıma bağlı Wolffia cinsi dünyanın en küçük çiçekli bitkisidir. 0,1–0,5 mm boyutunda, gövdesiz ve yapraksız halde, su yüzeyinde serbest yüzen bir bitkidir.
Takıma bağlı deniz çayırı yatakları balık, deniz kaplumbağası ve deniz ineği gibi yüzlerce canlıya habitat sağlar. Aynı zamanda mavi karbon deposu olarak iklim değişikliğiyle mücadelede kritik rol oynar.

Ekoloji

Alisma ve Sagittaria gibi cinsler tarihsel olarak yenilebilir yumruları için tüketilmiştir. Özellikle Doğu Asya mutfağında pirinç tarlalarında yetişen Sagittaria sagittifolia önemli bir besin kaynağıdır.

Dikkat

Kocaeli’nde sıklıkla iç mekan bitkisi olarak yetiştirilen barış çiçeği, antoryum ve paşa kılıcı bu takımdadır. Öte yandan bu bitkiler, evcil hayvanlar için zehirli olan kalsiyum oksalat kristalleri içerir.


BİLİMSEL TANIM

Alismatales (Kurbağakaşığı takımı), çoğunlukla tropikal kuşağa özgü ya da sucul bitkilerden oluşan bir takımdır. Takıma bağlı türler otsu olup çoğunlukla rizomlu çok yıllık ya da nadiren tek yıllık bitkiler olup sulak ve bataklık habitatlarda görülür. Ayrıca tamamen su altında büyüyen deniz bitkilerini de içerir. Takıma bağlı Colocasia esculenta (gölevez) gıda amaçlı yetiştirilmektedir. Bunun dışında takımda ekonomik değeri bulunan bitki sayısı hayli azdır. Sucul karakterleri nedeniyle bazı türleri akvaryumlar için yetiştirilmektedir. Takıma bağlı bazı türler agresif yayılma stratejilerine sahiptir ve bu nedenle bazı bölgelerdeki sulak alanların sağlığını tehdit ederler.

Yapraklar almaşlı dizilişli, bileşik ya da basit, düz ya da lobludur. Stipül yoktur ya da yaprak kılıfının içindedir. Yaprak damarı genellikle teleksi ya da elsidir. Yaprak kenarı genellikle düzdür. Çiçek durumu terminal ya da koltuklarda, basit ya da dallı, salkım, başak ya da talkım halindedir. Çiçek durumu bırahtesi zaman zaman iri ve gösterişlidir. Çiçekler genellikle çiçek durumlarında görülür ve olgun tohumların endospermi yoktur.

Meyve üzümsü, erikçik ya da fındıkçık formundadır. Hem tatlı hem de tuzlu su türleri ana bitkiden ayrılarak yüzeye çıkan staminat çiçeklere sahiptir. Uzun çiçek sapları sayesinde yüzeyde kalarak karpelat çiçeklerin tozlaşmalarını sağlayabilirler. Bazı türlerde ise tozlaşma su altında gerçekleşir, bu durumda da polenler uzun iplikçiklere bağlıdır. Sucul olan türlerin büyük bölümü erken dönemde tamamı ile su altındadır.


Kocaeli’ndeki aileler

Alisma lanceolatum

Alismataceae (Kurbağakaşığıgiller), genellikle sulak alanlarda görülen ve bazı türlerinin rizomları …

Read More
Dracunculus vulgaris

Araceae (Yılanyastığıgiller), genellikle geofitlerden oluşan ve süs bitkisi olarak yetiştirilen çok …

Read More
Butomus umbellatus

Butomaceae (Bataklıkgülügiller), sulak alanlarda görülen ve şemsiye formundaki çiçek durumu ile kara…

Read More
Hydrocharis morsus-ranae

Hydrocharitaceae (Kurbağazehirigiller), akvaryum ve havuzlarda kullanılan, tatlı ve tuzlu suda yaşay…

Read More
Potamogeton nodosus

Potamogetonaceae (Susümbülügiller), tatlı ve acı sularda görülen ve su kuşları için önemli olan bitk…

Read More
Ruppia maritima

Ruppiaceae (Ördekotugiller), alt tabakanın stabilize edilmesi ve parçacıkların sudan çıkarılması içi…

Read More
Zosteraceae (Denizotugiller)

Zosteraceae (Denizotugiller) sığ deniz çökeltilerinin stabilize edilmesi için kullanılan sucul bitki…

Read More

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir