İçeriğe geç
Anasayfa » Alisma (Kurbağakaşığı)

Alisma (Kurbağakaşığı)

    FLORA NICOMEDIAE • NORTHERN HEMISPHERE

    Coğrafi dağılım.

    Cins, umumiyetle kuzey yarımküreye özgü olmakla birlikte günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır.

    ALEMPlantae
    FAMİLYAAlismataceae
    01

    Salkımdakiçiçekler belirli bir düzende açılmaktadır. Önce alttaki, birkaç gün sonra bir üstü, sonra daha üstteki çiçekler açmaktadır. Bu sıra sayesinde bitki 2-3 ay boyunca sürekli çiçekli kalmaktadır.

    02

    Yaprakları su altındayken, yaprağın alt yüzeyinde özel hava boşlukları sayesinde su altında yeterli oksijene erişir. Üstelik bu, yaprağın batmasını da engeller. Su çekildiğinde aynı yapraklar dik konuma gelebilir.

    03

    Polenleri oldukça büyüktür ve su altında tozlaşmaya uyum sağlamıştır. Bunlar suda üç güne kadar döllenme yeteneğini korur.
    Birçok tür erken evrede kendi poleniyle döllenmez. Ancak çiçek açma mevsiminin sonuna doğru bu mekanizma devre dışı kalır. Bu, genetik çeşitliliğini artırmak için bir stratejidir.

    04

    Kapçıklar küçük, şişkin ve yağlıdır. Bunları toplayan su kuşlarının sindirim sistemine dayanıklıdır. Hatta midelerinde asit ve enzimler tarafından hafifçe aşındırıldıkları için daha kolay çimlenirler. Böylece bir ördek, 50 km ötedeki bir sulak alana tohumunu taşıyabilir.


    Bilgi

    Aynı bitki, su altında daha ince yapraklar üretirken su üstünde geniş ve belirgin damarlı yapraklar geliştirebilir.
    Hem mevsimsel taşkınlar ve hem de kurak dönemlerde yaşamını sürdürebilecek uyum mekanizmalarına sahiptirler.

    Folklor

    Her ne kadar TBL birden fazla cins için kuduzotu adını önermiş olsa da büyük olasılıkla gerçek kuduz otu bu cinstir. Klasik ve Orta Çağ’da bitkilerin köklerine kuduz köpek ısırmalarında başvurulmuştur ve bu nedenle kuduzotu otu adı ile anılmıştır.
    Tür sayısı yaklaşık on olmasına karşın neredeyse kuzey yarımkürenin tamamında görülmektedir. Bu nedenle Asya, Avrupa, Afrika ve Amerika kıtalarındaki uygarlıkların kültürel ve tıbbi geçmişlerinde rol oynamıştır.

    Dikkat

    Taze bitki, deri tahrişine ve sindirim sistemi rahatsızlıklarına yol açabilen bileşikler içerir. Ancak kurutma veya pişirme bu bileşikleri büyük ölçüde yok eder. Bu yüzden geleneksel tıpta daima kurutulmuş ya da işlenmiş hali kullanılmıştır.


    ETİMOLOJİ

    Cins adı ilk defa Dioscorides tarafından Alisma plantago-aquatica (ἄλισμα) için kullanılmıştır. Kelimenin Keltçede su otu anlamına geldiği öne sürülmektedir. Bitkinin yaprak formunun Plantago cinsini andırması nedeniyle klasik metinlerde bu isimle de anılmıştır. Cinsin Türkçe adı olan kurbağakaşığı olasılıkla cinsin kurbağalarla aynı habitatı paylaşması ile ilgilidir.

    BİLİMSEL TANIM

    Alisma (Kurbağakaşığı), çok yıllık ve çıplak, buruk usareli, sucul bitkilerden oluşan bir cinstir. 10 ila 100 cm arasında boylanabilirler. Rizomlar odunsu ve düzensizdir. Ancak sitolon, kormus ve yumru görülmez. Yapraklar saplı ya da sapsız, dik ve su altında ya da su üstünde olabilir.

    Yaprak ayası şeritsi mızraksı ila yumurtamsı, ucu sivri ve tabanı dekürent ila yüreksidir. Çiçek durumu dik ve piramit biçiminde salkım halindedir. Çiçekler beyaz ya da pembemsi renkte, saplı ve erseliktir. Çiçekler genellikle yaz başından güz başına kadar olan dönemde açılır.

    Çanak yapraklar üç adet, yeşil renkli ve kalıcıdır. Taç yapraklar üç adet, çanak yapraklardan daha büyük, beyaz, pembe ya da leylak renkli olup dökülücüdür. Ercik altı adettir. Meyve 2,5 ila 3 mm uzunluğunda ve fındıkçık formundadır.


    Kocaeli’ndeki türler

    Bir yanıt yazın

    E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir