Lathraea squamaria (Gizliot)

Tanımı

Genellikle 20 ila 25 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde basit, üst bölümde pembemsi, çıplak ya da salgılı ve salgısız tüylüdür. Pul benzeri yapraklar almaşlı dizilişli, dairesel, sapsız, 10 mm uzunluğunda ve 13 mm genişliğindedir. Ağaç köklerinde görülen parazit bir bitkidir. Çatallı, beyazımsı, kalın, etli ve renksiz yapraklara sahip bir yeraltı gövdesinden oluşur. Yapraklar yüzeyin altında oldukları için eğik biçimdedir. Yüzeyde görülen tek bölüm, kısa çiçekler taşıyan sürgünlerdir.

Çiçek durumu çok sayıda çiçekli, başak benzeri ve tek taraflı bir salkım halindedir. Taç iki dudaklı, beyazımsı ila kırmızı ya da koyu mor renkli ve 11 ila 17 mm uzunluğundadır. Pullar su salgılayarak bitki çevresindeki zemini yumuşatır. Kapsül yumurtamsı ya da neredeyse küresel, 10 mm uzunluğunda, 9 mm genişliğinde ve sipsivri uçlu olup iki valf tarafından açılmaktadır. Tohumlar çok sayıda küçük ve küreseldir. Bitki hayatının büyük bölümünü toprak altında geçirir ve tam bir parazittir. Bitki bazı durumlarda toprağın üzerine çıkmaksızın çiçek açıp tohum üretebilir. Dilimizde gizli ot adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Avrupa ile Himalayalar arasında kalan bölgede yayılış gösterir. Platanus (çınar), Corylus (fındık), Picea (ladin), Rhododendron (orman gülü), Ostrya (firek), Alnus (kızılağaç) gibi fanerofitlerin köklerinde parazit olarak görülmektedir. Umumiyetle mart ve mayıs ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi 200 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda Kartepe ve Gölcük ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca gizli anlamına gelir. Bu bağlamda yaşam döngüsünün çok büyük bir bölümünü yer altında geçirmesine atıftır. Epitet Latince pullu anlamına gelir. Açık bir şekilde türün pul benzeri yapraklarına işaret etmektedir.

Fotoğrafları

Lathraea squamaria L. | Sp. Pl.: 606 (1753).