Tanımı
Campanula (Çançiçeği) çıplak ya da tüylü ve tek, iki ya da çok yıllık otlar ile nadiren çalımsılardan oluşan bir cinstir. Genellikle kalınlaşan kök ya da rizomlara sahiptirler. Taban yaprakları çoğunlukla rozet halinde iken gövde yaprakları almaşlı dizilişli ve basittir. Çiçek durumunda çiçekler bileşik salkım, salkım, top başlı, başak halinde ya da tek çiçeklidir. Çanak genellikle beş lobludur. Taç derince beş parçalı ve çansı, tabaksı ya da neredeyse silindiriktir. Çiçekler mavi, menekşe ya da leylak renklidir. Ercik beş adet olup serbesttir. İplikçik genellikle tabanda genişlemiş ve kirpiklidir. Yumurtalık alt durumludur. Kalıcı taç lobları kapsülde bir taç oluşturur. Kapsül yandan, üstten ya da alttan açılır. Tohum elipsoit ve pürüzsüz olup kapsül başına çok sayıdadır. Cins özellikle Akdeniz havzası olmak üzere kuzey yarımküreye özgüdür.🔗 Yenilebilir olması nedeniyle Campanula rapunculus uzun yıllar yetiştirilmiştir. Çok sayıda türü süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Rapunzel’in hikayesinde cadıdan alınan bitkinin çançiçeği olduğu düşünülür.
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Asterales (Papatya takımı)
- Campanulaceae (Çançiçeğigiller)
Campanula L.
Etimoloji
Cins adı Latince küçük çan anlamına gelir ve açık bir şekilde cins içinde yaygın olan taç yapısına işaret eder.
Kocaeli’ndeki türler
-

Campanula glomerata subsp. hispida (Yumak çanı)
Campanula glomerata subsp. hispida (Yumak çanı) genelde ormanlık alanlarda görülen ve yaz başından güz başına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-

Campanula grandis (Öküz çıngırağı)
Campanula grandis (Öküz çıngırağı) genelde yüksek rakımlardaki orman sınırlarında görülen ve yaz aylarında çiçek açan endemik bir bitkidir.
-

Campanula latifolia (Kirpikli çıngırak)
Campanula latifolia (Kirpikli çıngırak) genelde yüksek rakımlardaki orman içi derelerin civarında görülen bir bitkidir.
-

Campanula lyrata (Memek)
Campanula lyrata (Memek) genelde yamaçlarda görülen ve bahar ortasından yaz ortasına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-

Campanula medium (Çan çiçeği)
Campanula medium (Çan çiçeği) çiçeklerinin uzun süre kalıcı olması nedeniyle yaygın olarak yetiştirilen meşhur bir süs bitkisidir.
-

Campanula persicifolia (Zarif çıngırak)
Campanula persicifolia (Zarif çıngırak) genelde orman sınırlarında görülen istilacı potansiyeli yüksek bir bitkidir.
-

Campanula portenschlagiana (Duvar çanı)
Campanula portenschlagiana (Duvar çanı) Kocaeli’nde mezarlara dikilen ve bahar ortasından yaz ortasına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-

Campanula rapunculoides subsp. cordifolia (Kacaftra)
Campanula rapunculoides subsp. cordifolia (Kacaftra) genelde yüksek rakımlarda görülen mutfak ile tıbbi değeri olan bir bitkidir.
-

Campanula rapunculus (Firenk salatası)
Campanula rapunculus (Firenk salatası) genelde makilik alanlarda görülen ve turp biçimindeki kökü tüketilen bir bitkidir.
-

Campanula rotundifolia (Meryemana eldiveni)
Campanula rotundifolia (Meryemana eldiveni) genelde kayalık alanlarda görülen ve yaz aylarında çiçek açan bir bitkidir.
Leave a Comment