Legousia pentagonia (Kadın aynası)

Tanımı

15 ila 30 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde basit ya da tabandan itibaren dallı, genellikle kıllı, nadiren tüysüzdür. Çiçekler tek ya da salkım halindedir. Çanak lobları 10 ila 16 mm uzunluğundadır. Taç genişçe çan biçiminde, 15 ila 20 mm uzunluğunda, 15 ila 20 mm uzunluğunda, tabanı beyaz renkli, ortası mavi renkli ve tepesi menekşedir. İplikçiklerin tabanı geniş kirpiklidir. Yumurtalık 15 mm uzunluğunda, çiçek zamanı çok daha uzundur. Kapsül 20 ila 30 mm uzunluğunda ve silindiriktir. Tohumlar dairesel ve 1 mm uzunluğundadır. Genç sürgünler çiğ olarak tüketilmektedir. Dilimizde kadınaynası adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Legousia pentagonia doğal olarak Balkanlardan Kafkasya’ya kadar olan bölgede yayılış gösterir. Çalılıklar, tarlalar ve yol kenarında görülen bitki umumiyetle nisan ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ve Gebze ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins 17 Kasım 1695 – 17 Mart 1774 yılları arasında yaşamış Fransız akademisyen Bénigne Legouz de Gerland’a adanmıştır. Cinsin dilimizdeki karşılığı olan kadınaynası bitkinin antikçağda bilinen adı olan “Venüs’ün aynası” ile ilgilidir. Ortaçağda Hristiyanlığın etkisi ile bu, “Meryem’in aynası” olmuştur. Bitkinin çiçek örtüsü antikçağ aynalarına benzer, ayrıca çiçekleri parlak güneş ışığını yansıtır. Venüs’ün yanında, yansıttığı her şeyi çok güzel yapan bir ayna varmış ancak tanrıça günlerden bir gün bu aynayı düşürmüş. Aynayı bir çoban bulmuş ve kendine çevirdiğinde aynada gördüğü aksine aşık olmuş. Venüs’ün oğlu aşk tanrısı Cupid bu durumu görünce aynayı çobandan almış ve kırmış. Aynanın kırılan her bir parçası da kadınaynası olarak bilinen çiçeklere dönüşmüş. Epitet Latince beşgen anlamına gelir. Çanak yapısına işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Campanula pentagonia, flore amplissimo, thracica”dır.