Nasıl tanırım?
Çanak loblarının çiçek zamanı yumurtalıkla eşit uzunlukta, iplikçiklerin tabanda kirpikli ve kapsülün uçta daralmamış olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Yol kenarı, çalılık, tarla
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Nisan – Haziran
Arazi notu
04 Mayıs 2025 • Gebze • 220 m • Göl kenarı
Cinsin dilimizdeki karşılığı olan kadınaynası bitkinin antikçağda bilinen adı olan “Venüs’ün aynası” ile ilgilidir. Ortaçağda Hristiyanlığın etkisi ile bu, “Meryem’in aynası” olmuştur. Bitkinin çiçek örtüsü antikçağ aynalarına benzer, ayrıca çiçekleri parlak güneş ışığını yansıtır. Venüs’ün yanında, yansıttığı her şeyi çok güzel yapan bir ayna varmış ancak tanrıça günlerden bir gün bu aynayı düşürmüş. Aynayı bir çoban bulmuş ve kendine çevirdiğinde aynada gördüğü aksine aşık olmuş. Venüs’ün oğlu aşk tanrısı Cupid bu durumu görünce aynayı çobandan almış ve kırmış. Aynanın kırılan her bir parçası da kadınaynası olarak bilinen çiçeklere dönüşmüş.
Yapraklar çiğ olarak tüketilmektedir.
Tahıl tarlalarında yaygın olarak görülen bir bitkiydi (messicole) . Ancak tarımsal yoğunlaşma ve modern tarım yöntemleri nedeniyle yaşam alanları daralmış ve birçok bölgede nadir hatta tehdit altında bir tür haline gelmiştir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins 17 Kasım 1695 – 17 Mart 1774 yılları arasında yaşamış Fransız akademisyen Bénigne Legouz de Gerland’a adanmıştır. Epitet Latince beşgen anlamına gelir. Çanak yapısına işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Campanula pentagonia, flore amplissimo, thracica”dır.
15 ila 30 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde basit ya da tabandan itibaren dallı, genellikle kıllı, nadiren tüysüzdür. Çiçekler tek ya da salkım halindedir. Çanak lobları 10 ila 16 mm uzunluğundadır.
Taç genişçe çan biçiminde, 15 ila 20 mm uzunluğunda, 15 ila 20 mm uzunluğunda, tabanı beyaz renkli, ortası mavi renkli ve tepesi menekşedir. İplikçiklerin tabanı geniş kirpiklidir.
Yumurtalık 15 mm uzunluğunda, çiçek zamanı çok daha uzundur. Kapsül 20 ila 30 mm uzunluğunda ve silindiriktir. Tohumlar dairesel ve 1 mm uzunluğundadır. Dilimizde kadınaynası adı ile bilinmektedir.