İçeriğe geç

Beta vulgaris subsp. maritima (Kıyı pancarı)

Kıyı pancarı


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitki, Yenilebilir bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Karanfil takımı › Horozibiğigiller › Pancar › Kıyı pancarı

Dağılımı

Bitki Avrupa, Afrika ve Asya kıtalarında deniz kenarlarında doğal olarak yayılış gösterir.

Genel bilgiler

80 cm büyüyebilen bir ottur. Kökü kahverengidir. Gövde dik, bazen yatık ve dalsızdır. Yapraklar uzun bir sap üzerindedir ve kenarları kıvrıktır. Çiçekler tek ya da 2 ila 8 adetten oluşan gruplar halindedir. Güneşli bölgeleri, nemli ve geçirgen toprakları tercih eder.

Gözlem

Deniz kenarında, yol kenarında ve tahrip edilmiş arazilerde görülür. Yalova istikametine doğru İzmit körfezi boyunca gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Kıyı pancarı.

Çiçek zamanı

Mayıs-Ağustos ayları.

Yükseklik

0-200 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Latince “pancar” anlamına gelir. Kelime Keltçe orijinlidir, günümüzde Avrupa kıtasındaki birçok dilde pancar adı benzeştir. Dilimizdeki “pancar” kelimesi Ermenice “banjar” (բանջար) kelimesinden muharreftir. Tür adı Latince “yaygın” anlamına gelir. Türün Beta cinsi içinde yaygın olarak görülen bir tür olmasına işaret eder. Alttür adı ise Latince “denize yakın” anlamına gelir ki bitki denize yakın habitatlarda görülür.

Mutfak

Yapraklar çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Ispanak ikamesi olarak kullanılır. Şeker pancarı ile pazının atası olarak kabul edilir.

Geleneksel tıp

Dioscorides: Bağırsaklara faydalıdır. Potasyum nitrat depolaması yüzünden suyunun tadı kötüdür. Ancak bu su bal ile burundan damlatılırsa kulak ağrısına iyi gelir ve başı temizler.

İbn-i Sînâ: Çok besleyici bir bitki değildir. Yanıklara karşı yaprakları pişirilerek uygulanır. Burun yaralarını ve baş ağrısını geçirir. Suyu ile baş yıkanarak kepek giderici olarak kullanılır. Karaciğer ve dalağa faydalıdır. Gaza ve karında ağrıya neden olur.

Birunî: Mide şikayetlerinde kullanılır. Balla birlikte kullanılırsa kulak ağrısı gidericidir. Yaprakları ve kökleri ile saçlar yıkanarak kepek giderici olarak kullanılır. Soğuk mevsimlerde ciltte oluşan çatlakları gidermek için kullanılır. Yaraları temizlemek için başvurulur.

Abdulvehhâb bin Yusuf: Boğaz ve dalaktaki tıkanıklıkları açıcıdır.

Şirvanî Mahmud: Bağırsak ve böbreklere faydalıdır.

Fotoğrafları

Literatür

Compendio della Flora Italiana 593. 1882. (L.) Arcang.

Bir Yorum Yazın