Coğrafi dağılım.
Aile, ağırlıklı olarak tropikal, subtropikal ve ılıman bölgelerde olmak üzere dünya çapında yayılmıştır. Bitkiler, bozulmuş ortamları kolonize etme yetenekleriyle ünlüdür. Birçok tür halofittir.
Ailenin birçok üyesinin sap, yaprak veya çiçeklerinde görülen kırmızı ve mor tonları, betalain adı verilen karakteristik pigmentlerden kaynaklanmaktadır.
Kurak ve sıcak iklimlerde daha verimli fotosentez yapmalarını sağlayan C4 karbon fiksasyonu mekanizmasına sahiptirler.
Son zamanlarda yüksek protein ve lif içeriği nedneiyle popüler hale gelen kinoa (Chenopodium quinoa) da bu familyanın bir üyesidir.
Aztek uygarlığında amarant oldukça önemliydi ve üç zorunlu haraç mahsulünden biriydi. İspanyol işgalinden sonra, sömürgeciler ekimini yasakladı ve uymayanların da eli kesildi. Yasağın nedeni, Azteklerin tohumlarını insan kanı ve balla karıştırarak tanrı heykelcikleri yaptıktan sonra dini törenlerde yemeleriydi.
Kovboy filmlerindeki düello sahnelerin vazgeçilmezi olan yuvarlanan bitki bu ailenin bir üyesidir ve gerçekte bu yuvarlanma tohum dağıtma stratejisinin bir parçasıdır.
Bazı türleri kuraklık, tuzluluk, aşırı sıcaklıklar, yaprak dökümü, yüksek ışık yoğunluğu ve herbisit maruziyetine karşı toleranslıdır. Bu özellikler; C4 fotosentezi, belirsiz çiçeklenme, geniş yanal kökler, ozmolitik birikim, yüksek su tasarrufu ve stres yanıtı genleriyle bağlantılıdır.
Aileye bağlı çok sayıda tür istilacı karakteri ile bilinmektedir. Özellikle yaz sonuna doğru Kocaeli’nin her yerinde görülen türleri şehrin doğal bitkileri değildir.
Amaranthaceae (Horozibiğigiller) Ispanakgiller adıyla da bilinmektedir. Zaman zaman sukulent ya da dikenli tek ya da çok yıllık otlar ya da nadiren küçük çalılardan oluşan bir ailedir. Yapraklar karşılıklı ya da almaşlı dizilişli, basit ve genellikle düz kenarlıdır. Çiçekler küçük, genellikle terminal ya da koltuklarda çeşitli formlarda küme halindedir. Çiçek örtüsü bölümleri 2 ya da 5 adet, kuruzarsı ve çiçeklenme sonrası kalıcıdır. Tepal genellikle 3 ila 5 adet, serbest ve pul benzeri ya da zarsıdır. Taç yaprak mevcut değildir ve ercik 2 ila 5 adet olup çiçek örtüsü bölümleri ile karşılıklı dizilişlidir. Yumurtalık üst durumludur. Meyve zarsı ya da etli bir kesecik olup kalıcı çiçek örtüsü tarafından çevrelenmiştir ve kendi kendine açılmamaktadır. Tohumlar siyah renkli ve parlaktır.
Aileye bağlı çok sayıda tür sebze olarak yaygın biçimde üretilmekte ya da yetişme alanlarından mevsimlerinde toplanmaktadır. Ailenin adı olan horozibiğigiller, horozibiği (Amaranthus) cinsinden gelmekte olup bu cinse bağlı bazı türlerin çiçek kurulu kırmızı hakim renkte olup yüzeysel olarak horoz ibiğini andırmaktadır. Kocaeli özelinde genellikle yaz mevsiminin sonunda ve güz mevsimin başlarında aktif olan bitkilerdir. Kültür örnekleri hariç, genellikle tahrip edilmiş arazilerde ve tuzcul alanlarda görülmektedir. İzmit Körfezi aileye bağlı çok sayıda bitkinin doğal yaşam alanıdır. Bunlar ot ya da çalı formunda olup, tuzcul alanlarda görülenler etli (sukulent) yapraklara sahip olabilir. Yine bazı türlerin yapraklarında dikensi yapılar bulunmaktadır. Ailenin tamamı göz önünde alındığında çiçekleri gösterişsizdir ve çoğunlukla çıplak gözle seçilmeleri güçtür.
Kocaeli’ndeki cinsler
Amaranthus (Horozibiği) genelde işlenmemiş arazilerde görülen ve çok sayıda istilacı potansiyeli yük…
Read More
Atriplex (Unluca) çoğunlukla tuzlu alanlarda yetişen, bazı türleri ise bahçelerde gıda amaçlı yetişt…
Read More
Beta (Pancar) özellikle ekonomik değeri yüksek pancar olmak üzere dünyanın büyük bölümünde yetiştiri…
Read More
Blitum (Cülek), genelde parlak kırmızı renkli çiçek örtüleri nedeniyle süs bitkisi olarak yetiştiril…
Read More
Celosia (Horozibiği) hem uzun süre dayanan çiçek durumları hem de mutfak değeri nedeniyle yetiştiril…
Read More
Chenopodiastrum (Salmanca) genelde işlenmemiş arazilerde görülen ve istilacı potansiyeli yüksek türl…
Read More
Chenopodium (Sirken) bir dizi türü gıda amaçlı yetiştirilen, ayrıca istilacı potansiyeli yüksek çok …
Read More
Corispermum (Pulotu) böceği andıran tohum yapısı ile karakteristik olan ve gösterişsiz çiçeklere sah…
Read More
Dysphania (Kızılbacak) genelde tahrip edilmiş arazilerde görülen ve istilacı potansiyeli yüksek olan…
Read More
Gomphrena (Düğmeçiçeği) özellikle göz alıcı çiçek durumları nedeniyle yaygın olarak yetiştirilen bit…
Read More
Lipandra (Kursalık) genelde işlenmemiş arazilerde görülen ve istilacı potansiyeli yüksek olan monoti…
Read More
Polycnemum (Selmo) gösterişsiz çiçekleri olan ve istilacı potansiyeli yüksek türleri barındıran bir …
Read More
Salicornia (Geren) genelde tuzlu bölgelerde yetişen ve gıda değerine sahip olan türleri barındıran b…
Read More
Salsola (Sodaotu) taksonomik durumu karışık olan, genelde tuzcul alanlarda görülen ve bazı türleri b…
Read More
Soda (Denizfasulyesi) genelde tuzlu bölgelerde yetişen ve bir dizi türü bazı bölgelerde tüketilen bi…
Read More
Spinacia (Ispanak) günümüzde dünyanın neredeyse tamamında tüketilen ıspanağı barındıran meşhur bir c…
Read More
Spirobassia (Sipirobaz) genelde deniz kenarındaki kumlu ve çakıllı bölgelerde görülen monotipik bir …
Read More
Suaeda (Cirimotu) genelde tuzlu alanlarda görülen ve bazı bölgelerde tüketilmekte olan türleri barın…
Read More