Amaranthaceae (Horozibiğigiller)

Tanımı

Ispanakgiller olarak da bilinenen aileye bağlı bitkiler ülkemizde genel olarak “ıspanak”, “pazı”, “pancar”, “sirken”, “horozibiği”, “deniz börülcesi”, “unluca”, vb. isimlerle bilinir. Cins sayısı bakımından kalabalık bir ailedir. Aileye bağlı çok sayıda tür sebze olarak yaygın biçimde üretilmekte ya da yetişme alanlarından mevsimlerinde toplanmaktadır. Ailenin adı olan horozibiğigiller, horozibiği (Amaranthus) cinsinden gelmekte olup bu cinse bağlı bazı türlerin çiçek kurulu kırmızı hakim renkte olup yüzeysel olarak horoz ibiğini andırmaktadır. Kocaeli özelinde genellikle yaz mevsiminin sonunda ve güz mevsimin başlarında aktif olan bitkilerdir. Kültür örnekleri hariç, genellikle tahrip edilmiş arazilerde ve tuzcul alanlarda görülmektedir. İzmit Körfezi aileye bağlı çok sayıda bitkinin doğal yaşam alanıdır. Bunlar ot ya da çalı formunda olup, tuzcul alanlarda görülenler etli (sukulent) yapraklara sahip olabilir. Yine bazı türlerin yapraklarında dikensi yapılar bulunur. Ailenin tamamı göz önünde alındığında çiçekleri gösterişsizdir ve çoğunlukla çıplak gözle seçilebilecek gibi değildir.

Etimoloji

Aile adını, Amaranthus cinsinden almaktadır.

Kocaeli’ndeki cinsler

Amaranthus retroflexus

Amaranthus

Horozibiği

Atriplex tatarica

Atriplex

Unluca

Beta vulgaris

Beta

Pancar

Celosia argentea

Celosia

Horozibiği

Dysphania ambrosioides

Dysphania

Kızılbacak

Gomphrena globosa

Gomphrena

Düğmeçiçeği

Lipandra polysperma

Lipandra

Kursalık

Salsola tragus

Salsola

Sodaotu

Spinacia oleracea

Spinacia

Ispanak

Spirobassia hirsuta

Spirobassia

Sipirobaz

Suaeda maritima

Suaeda

Cirimotu