Arum concinnatum (Yılan yarpuzu)

Tanımı

Sıkapası 11 ila 15 cm uzunluğunda ve yaprak sapından daha kısa olan bir bitkidir. Yumru yataydır. Yaprak sapı 25 ila 45 cm ya da daha uzun ve yeşil renklidir. Aya geniş biçimde tebersi okbaşlı, yaklaşık 23 cm uzunluğunda, 20 cm genişliğinde, koyu yeşil renkli, zaman zaman dağınık soluk benekli, sivri uçlu, iri yayılıcı yanal loblu ve belirgin, dar, soluk damarlıdır. Sıpata 15 ila 30 cm uzunluğunda, 5 ila 10 cm genişliğindedir. İçeride yeşilimsi beyaz ve zaman zaman kenarları morumsu kahverengidir. Koçan 9 ila 17 cm uzunluğunda ve sıpatanın yarısı uzunluğundadır.

Dişi bölge 18 ila 25 mm, alt verimsiz bölge 2 ila 2,5 mm, erkek bölge 5 ila 6 mm ve üst verimsiz bölge 6 ila 8,5 mm uzunluğundadır. Verimsiz iplikçikler sarımsı beyaz renklidir. Tırnak belirgin biçimde saplı, 7 ila 12,5 cm uzunluğundadır. Sopa iri, zaman zaman hafifçe koniksi, elipsoit, 3,5 ila 10,5 cm uzunluğunda, 6 ila 13 mm genişliğinde, yeşilimsi sarı ya da koyu kahverengi ve yoğun biçimde beyaz siğillerle kaplıdır. Dilimizde yılan yarpuzu ve domuz lahanası adları ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Yunanistan ve Türkiye’de yayılış gösterir. Gölgeli ormanlık alanlar, yol kenarı ve dere boylarında görülmektedir. Nisan ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda Kartepe ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adının kökeni belli değildir. Antik Yunanca nar bülbülü anlamına gelen aros (ἄρον) kelimesinden türetilmiş olabilir. Bitki yüzeysel olarak kuş yuvasını andırmaktadır. Bu doğrultuda, cinse bağlı bazı türler İngilizce’de cuckoo pint olarak bilinmektedir. Epitet Latince zarif anlamına gelir ve bu durumda bitkinin genel görünümüne dikkat çekilmek istenmiştir.

Fotoğrafları

Arum concinnatum Schott | Icon. Aroid.: t. 39 (1857).