İçeriğe geç

Ammi visnaga (Hıltan)

Hıltan


Anahtar kelimeler: Yenilebilir bitkiTıbbi bitkiAsgari endişe (LC), Kişisel bakımAkdeniz elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Maydanoz takımı › Maydanozgiller › Kürdanotu › Hıltan

Dağılımı

Bitki doğal olarak Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika’da yayılış gösterir ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır.

Genel bilgiler

15 cm ila 1 metre büyüyebilir. Kazık kök diktir ve 80 cm kadar uzayabilir. Gövde diktir. Yapraklar 2 teleksi, 18 cm uzunluğunda ve 12 cm genişliğindedir. Çiçek kurulu kolları 30 ila 150 sayıdadır. Şemsiye uzun saplıdır.

Gözlem

Tarlalar, tahrip edilmiş araziler ve yol kenarında görülür. İzmit ilçesinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Hıltan, Kılır, Koşni, Daraklıotu, Diş hilali, Hırhır, Hilal otu, Kürdan otu, Mısır anasonu, Diş otu. Meyve sapları kürdan niyetine kullanılmaktadır. Tohumları da diş temizleyicidir.

Çiçek zamanı

Mayıs-Ağustos ayları.

Yükseklik

0-700 metre arası.

Etimoloji

Cins adı muhtemelen Hindistan kökenli Trachyspermum ammi’nin Sanskritçe karşılığı olan “ajvain”den (अजवाइन) gelmektedir. Antikçağ Yunan yazarları bitkiyi “ammi” olarak (ἄμῐ) yazmışlardır. Kelime Trachyspermum ammi (Nanahan) türünün geleneksel adıdır. Türkçe yaygın adı olan “hıltan” Arapça kaynaklı bir kelime gibi gözükmektedir. Tür adı Arapça “havuç” anlamına gelir. Latince “havuç” anlamına gelen pastinaca kelimesinden bozulmuş gibi gözükmektedir.

Mutfak

Yapraklar çiğ olarak tüketilebilir. Yapraklar çiğnenerek ağız kokusunu hoş hale getirir.

Geleneksel tıp

İdrar söktürücüdür. Meyvelerinden yapılan çay böbrek taşları için kullanılmıştır. Etkili bir kas gevşeticidir. Astım tedavisinde faydalıdır. Dahili olarak alındığında, tohumlar küçük bronş kasları üzerinde kuvvetli bir spazm çözücü etkiye sahiptir. Tohumlar astım, anjin, koroner arteriyoskleroz ve böbrek taşlarının tedavisinde kullanılır.

Dioscorides: Tohumları ve kökü ağrılı idrara çıkma vakalarında etkilidir. Adet akışını teşvik eder ve epilepsiye iyi gelir. Öksürük ve sancı gidericidir. Keçi ve sığırlarda doğumu hızlandırmak için kullanılır.

Plinius: Çiğ ya da pişirilerek tüketilir ve mideye çok yararlıdır.

Dikkat

Fotoğrafları

Literatür

Flore Françoise 3: 462. 1778. (L.) Lam.

Bir Yorum Yazın